Uniwersytet w Białymstoku - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Diagnoza potrzeb socjalnych 0800-SN1-2ACD
Wykład (WYK) Rok akademicki 2018/19

Informacje o zajęciach (wspólne dla wszystkich grup)

Liczba godzin: 8
Limit miejsc: (brak limitu)
Literatura:

Literatura podstawowa:

*E.Jarosz, E.Wysocka: Diagnoza psychopedagogiczna podstawowe problemy i rozwiązania. Warszawa 2006

*M. Guzik-Tkacz: Badania diagnostyczne w pedagogice i psychopedagogice. Żak 2011

*D. Field: Osobowości rodzinne, Oficyna wydawnicza „Logos”, Warszawa, 1996

*D. Field: Osobowości małżeńskie, Oficyna Wydawnicza, „Logos”, Warszawa, 1997

*T.Pilch, I.Jarosz: Pedagogika społeczna. Żak. Warszawa 1995

*Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o Pomocy Społecznej, (Dz. U. 2004 Nr 69 poz. 593, art. 2 i 3)

*Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 kwietnia 2005 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego

*D.Lalak, T.Pilch(red.):Elementarne pojęcia pedagogiki społecznej i pracy socjalnej, Warszawa 1999

*S.Kawula, Z.Dąbrowski, M.Gałaś: Diagnozowanie potrzeb opiekuńczo-wychowawczych i kulturalnych środowiska, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Toruń 1980

*L.Zienkowski: Poziom życia. Metody mierzenia i oceny, Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 1979

*T.Pilch (red.):Encyklopedia pedagogiczna XXI wieku, Warszawa 2003

*H.Stierlin, I.Rucker-Embden, N.Wetzel, M.Wirsching: Pierwszy wywiad z rodziną, GWP, Gdańsk 1999

*T.Szustrowa (red.):Swobodne techniki diagnostyczne, Warszawa 1987

*E.Jarosz: Kompetencje diagnostyczne w pracy socjalnej- szkic do problemów diagnozy rodziny (w:) Praca socjalna w organizacjach pozarządowych: z problemów działania i kształcenia, (red.) B.Kromolicka, Toruń 2005

*A.Podgórecki: Charakterystyka nauk praktycznych, PWN, Warszawa 1962

*S.Ziemski: Problemy dobrej diagnozy, Wiedza Powszechna, Warszawa 1973

*G.Gajewska: Problemy- dylematy wynikające z teorii potrzeb dla teorii i praktyki opieki nad dzieckiem, Wydawnictwo Wyższej Szkoły im. Tadeusza Kotarbińskiego w Zielonej Górze, Zielona Góra 1997

*Z.Dąbrowski: Teoretyczne podstawy opieki i wychowania przez opiekę, Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Olsztyn 1998

*J.Nikitorowicz: Diagnostyka i metodyka w dialogu wspierającym ludzką egzystencję (w:) Współczesne dylematy diagnostyczne i metodyczne w opiece i wychowaniu, red. J.Nikitorowicz, K.Sawicki, T.Bajkowski, Olecko 2003

*M.Hammersley, P.Atkins: Metody badań terenowych, Wydawnictwo Zysk i S-ka,

*W.Sztander: Poza kontrolą, PARPA, Warszawa 1993

Literatura uzupełniająca:

*E.Marynowicz-Hetka, J.Piekarski: Wokół problemów działania społecznego. Wybór tekstów i przykładów projektów działania. BPS. Katowice 1998

*K.Wódź: Praca socjalna w miejscu zamieszkania, Katowice 1998

*K.Obuchowski: Psychologia dążeń ludzkich, PWN, Warszawa 1983

*K.Sujak-Lesz, Z.Kuklińska: Edukacja elementarna a diagnoza pedagogiczna, Wydawnictwo Centralnego Ośrodka Kształcenia Nauczycieli, Warszawa 2002

*M.Deptuła: Diagnostyka pedagogiczna i profilaktyka w szkole i środowisku lokalnym, Bydgoszcz 2004

*M.Deptuła (red.): Diagnostyka i profilaktyka w teorii i praktyce pedagogicznej. Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, Bydgoszcz 2006

*K.Marzec-Holka: Wybrane zagadnienia diagnostyki pedagogicznej, Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Bydgoszczy, Bydgoszcz 1990

*H.Sęk: Metody projekcyjne, Poznań 1984

*E.Babbie: Badania społeczne w praktyce, PWN, Warszawa 2004

*M.Karwowska- Struczyk, W.Hajnicz: Obserwacja w poznaniu dziecka, WSiP, Warszawa 1998

*M.Król-Fijewska, Tam i stamtąd, IPZiT, Warszawa 1991

*A.Sołbut: Rola środowiska lokalnego we wspomaganiu i promowaniu konstruktywnego wychowania dzieci w rodzinach pracujących i bezrobotnych opiekunów (w:)Równowaga praca- życie- rodzina pod red. C.Sadowskiej-Snarskiej. Białystok 2008

*A.Sołbut: Local community actions for children and families excluded socially- within

the confines of social cohesion. (in:)A better tomorrow edited by: E.Aciene, S.Maciulskyte, R.Andrienkiene, Klaipeda 2009

*A.Sołbut, Działania środowiska lokalnego w kontekście potrzeb i problemów rodziny ryzyka (na przykładzie działalności świetlicy socjoterapeutycznej), (w:)Pedagogika rodziny – in statu nascendi czy uznana subdyscyplina? red. A.Ładyżyński, Wrocław 2012

Efekty uczenia się:

Wiedza:

-Ma elementarną wiedzę o różnych rodzajach struktur społecznych i instytucjach życia społecznego oraz zachodzących między nimi relacjach/ K_W07/

-Ma podstawową, uporządkowaną wiedzę o różnych środowiskach wychowawczych, ich specyfice i procesach w nich zachodzących/ K_W10/

Umiejętności:

-Potrafi dokonać obserwacji i interpretacji zjawisk społ., analizuje ich powiązania z różnymi obszarami działalności ped./ K_U01/

Kompetencje społeczne:

- Jest przygotowany do aktywnego uczestnictwa w grupach, organizacjach i instytucjach realizujących działania i zdolny do porozumiewania się z osobami będącymi i nie będącymi specjalistami w danej dziedzinie / K_K07/

Metody i kryteria oceniania:

Wymagany jest udział studenta w wykładach. Zaliczenie przedmiotu nastąpi na podstawie takich elementów składowych jak: obecność na wykładach, ocena z ćwiczeń, ocena z egzaminu-testu. Warunkiem podejścia do egzaminu jest uzyskanie pozytywnej oceny z ćwiczeń. Możliwy jest regularny kontakt z nauczycielem na konsultacjach oraz korespondencja mailowa.

Zakres tematów:

1.Diagnoza w pracy socjalnej:

-Wyjaśnienie zagadnień: m.in diagnoza pełna, rozwinięta, diagnoza pozytywna rodziny, holistyczne ujęcie diagnozy rodziny, podejście jakościowe i ilościowe , diagnoza stanu, diagnoza efektów, etyczne postępowanie a diagnozowanie

-Proces postępowania diagnostycznego według S.Ziemskiego.

-Postępowanie diagnostyczne według A.Podgóreckiego.

-Od diagnozy do metodycznego postępowania.

2.Wybrane klasyfikacje potrzeb:

-teoria hierarchii potrzeb Abrahama Maslowa,

-potrzeby psychiczne według koncepcji Henrego A. Murraya,

-klasyfikacja potrzeb opiekuńczych,

-czynniki potrzeb opiekuńczych

3.Fundamentalne pojęcia obowiązujące przy diagnozowaniu potrzeb socjalnych:

-m.in. budżet domowy, minimum egzystencji, poziom życia, minimum socjalne,

-potrzeba ludzka, potrzeba opiekuńcza

-diagnoza, diagnostyka

-opieka, wsparcie, pomoc społeczna

-PKB, PNB, HDI, miernik dobrobytu społecznego, ubóstwo

4.Systemowe ujęcie rodziny:

-Podsystemy: rodzice – małżeństwo, dzieci- rodzeństwo

-Cykl życia rodziny według Evelyn Duvall (para małżeńska bez dzieci, para z małym dzieckiem, rodzina z dzieckiem w okresie przedszkolnym, rodzina z dzieckiem w okresie szkolnym, rodzina z nastolatkami, rodzina z dzieckiem opuszczającym dom, „puste gniazdo”, rodzice w wieku średnim, wycofujący się z aktywności, przejście na emeryturę, starzenie się rodziców

-Cechy, które pomagają w ocenie małżeństwa (ujęcie Davida Fielda): wspólnie spędzany czas ,akcent duchowy, zdolności negocjacyjne, dojrzałość, zabawa i humor, intymność, oddanie

-Typy osobowości małżeńskich.

Małżeństwo aktywno – pasywne

Małżeństwo aktywno – przeciwstawne

Małżeństwo opiekuńczo – bezradne

Małżeństwo macho

Małżeństwo infantylne

Małżeństwo pozorne

Małżeństwo aktywno - aktywne

-Osobowości rodzinne w.g. D.Field:

Rodzina związków

Rodzina władzy

Rodzina opiekuńcza

Rodzina chaotyczna

Rodzina nadmiernie uzależniona

-Dziecko a zaistniała sytuacja rodzinna:

Dziecko odpowiedzialne

Dziecko samotnik

Dziecko Rambo

Manipulujące dziecko

Dziecko konformistyczne

Dziecko niedostosowane

5. Alkoholizm w rodzinie a pomoc socjalna.

6.Przemoc w rodzinie.

7. Sposoby poznania diagnostycznego.

Jak właściwe obserwować, prowadzić rozmowę i wywiad środowiskowy, analizować dokumenty i wytwory działania?

8. Wybrane koncepcje i środki diagnozy rodziny. Strategie diagnozowania rodziny.

Środki diagnozy wybranych cech rodziny- przegląd narzędzi.

Diagnoza niektórych problemów funkcjonowania rodziny- przemoc i zaniedbywanie dzieci.

9.Metoda grupowa w pracy socjalnej: rozwojowo- wychowawcza, rewalidacyjna, psychoterapeutyczna.

Proces grupowy i niektóre techniki jego usprawniania.

Metoda grupowa: od pracy kulturalno-społecznej do psychoterapii i z powrotem.

10.Warsztat pracy pracownika socjalnego/asystenta rodziny- cienie i blaski. Współpraca pracownika socjalnego z innymi podmiotami wspierającymi rodzinę.

Metody dydaktyczne:

wykład aktywizujący, dyskusja, burza mózgów

Grupy zajęciowe

zobacz na planie zajęć

Grupa Termin(y) Prowadzący Miejsca Akcje
1 każda sobota, 12:45 - 16:15, sala A113
Agnieszka Sołbut 22/ szczegóły
Wszystkie zajęcia odbywają się w budynku:
Budynek Wydziału Nauk o Edukacji
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet w Białymstoku.