Uniwersytet w Białymstoku - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Geografia i kartografia wojskowa 0500-HS1-1GKW
Ćwiczenia (CW) Rok akademicki 2018/19

Informacje o zajęciach (wspólne dla wszystkich grup)

Liczba godzin: 30
Limit miejsc: (brak limitu)
Literatura:

Literatura podstawowa:

S. Alexandrowicz, J. Łuczyński, R. Skrycki, Historia kartografii ziem polskich do końca XVIII w., Warszawa 2017.

H. Bartoszewicz, Z dziejów kartografii Mazowsza i ziem sąsiednich XVII-XX wieku, Warszawa-Pułtusk 2012.

K. Buczek, Dzieje kartografii polskiej od XV do XVIII wieku. Zarys analityczno-syntetyczny, Warszawa-Kraków 1963.

Geografia wojenna. Vademecum. Zbiór podstawowych pojęć i informacji, Warszawa 1980.

A. Konias, Kartografia topograficzna państwa i zaboru pruskiego od II połowy XVIII wieku do początku XX wieku, Katowice 2000.

B. Krassowski, Polska kartografia wojskowa 1918-1945, Warszawa 1974.

B. Olszewicz, Polska kartografja wojskowa (zarys historyczny), Warszawa 1921.

Z. Parucki, Geografia polityczna i wojenna, Warszawa 1979.

Z. Parucki, Zarys geografii wojennej, Warszawa 1967.

M. Sirko, Zarys historii kartografii, Lublin 1999.

E. Sobczyński, Historia służby geograficznej i topograficznej Wojska Polskiego, Warszawa 2001.

J. Tyszkiewicz, Geografia historyczna. Zarys problematyki, Warszawa 2014.

Literatura uzupełniająca:

A. Aksamitowski, Metodologiczne aspekty prac nad atlasem historyczno-wojskowym, [w:] Metodologia i metodyka badań historyczno-wojskowych, red. K. Kościelniak, Z. Pilarczyk, Poznań 2012.

H. Bagiński, Studja terenu i metoda opisu kraju, Warszawa 1924.

J. Centek, Niemieckie znaki taktyczne. Zarys problematyki na przykładzie Reichsheer (1919-1934), [w:] Wojna a mapa. Historia i współczesność, red. M. Krotofil, M. Rybak, Toruń 2017.

A. Czerny, Powstanie i etapy rozwoju map topograficznych do końca XIX wieku, [w:] Dawne mapy topograficzne w badaniach geograficzno-historycznych, red. A. Czerny, Lublin 2015.

J. Drabek, F. Piątkowski, 1000 słów o mapach i kartografii, Warszawa 1989.

Instrukcja wykonania opisu wojskowo-geograficznego, Warszawa 1924.

S. Gąsiewicz, Znaki topograficzne map polskich 1:25.000, polskich 1:100.000. niemieckich 1:25.000, niemieckich 1:100.000, b. Ros[ji] Zach[odniej] 1:100.000, austriackich 1:75.000, rosyjskich 1:84.000 i znaki taktyczne, Warszawa 1930.

B. Krassowski, Analiza zasięgu polskich map topograficznych w przeddzień wybuchu II wojny światowej, [w:] Studia i materiały z historii kartografii. Dzieje polskiej kartografii wojskowej i myśli strategicznej, materiały z konferencji, Warszawa 1982.

M. Meksuła L. Grzechnik, Ewolucja grafiki polskich map topograficznych, [w:] Dawne mapy topograficzne w badaniach geograficzno-historycznych, red. A. Czerny, Lublin 2015.

J. Niebrzycki, Polesie. Opis wojskowo-geograficzny i studjum terenu, Warszawa 1930.

A. Pieńkowski, Prusy Wschodnie. Szkic wojskowo-geograficzny i statystyczny, Warszawa 1930.

A. Rzucidło, Przedstawianie rzeźby terenu na mapach topograficznych, [w:] Dawne mapy topograficzne w badaniach geograficzno-historycznych, red. A. Czerny, Lublin 2015.

R. Umiastowski, Terytorjum Polski pod względem wojskowym, cz. 1, Warszawa 1921.

T. Wesołowski, Recenzja: Wielki atlas kampanii wrześniowej 1939 roku, oprac. W. Zalewski, t. I, Warszawa 2009, „Zeszyt Naukowy Muzeum Wojska”, z. 23, 2010.

Wielki atlas kampanii wrześniowej 1939 roku, oprac. W. Zalewski, t. I, Warszawa 2009.

Wojskowy Instytut Geograficzny, Zestawienie znaków topograficznych map austriackich, niemieckich i rosyjskich, Warszawa 1925.

Wojskowy Instytut Geograficzny, Wzory i objaśnienia znaków topograficznych map w skali 1:10000 i 1:25000, Warszawa 1931.

Wojskowy Instytut Geograficzny, Znaki i objaśnienia do map 1:25000, 1:100000, 1:300000, Warszawa 1937. Wojskowy Instytut Geograficzny, Katalog map, Warszawa 1938.

mapy topograficzne ze zdigitalizowanego zasobu „Archiwum map WIG” (www.mapywig.org)

niemieckie opracowania z serii „Militärgeographische Beschreibung” oraz „Militärgeographische Angaben” (Czechosłowacja, Polska, Litwa, Związek Sowiecki).

Efekty uczenia się:

Wiedza: student

K_W01: Posiada wiedzę ogólną z zakresu historii, w której zdobywaniu za punkt wyjścia przyjąć należy ogólną wiedzę historyczną na poziomie 4 KRK.

K_W02: Zna różne kierunki badań historycznych takich jak historia polityczna, społeczna, gospodarcza, kultury, rodziny itp.

K_W03: Opanował fachową terminologię z zakresu nauk historyczno-wojskowych, jak też podstawową terminologię nauk humanistycznych i społecznych.

K_W04: Ma zaawansowaną, uporządkowaną chronologicznie i tematycznie wiedzę o geografii i kartografii wojskowej dawnych i współczesnych ziem polskich.

K_W05: Zna wybrane zagadnienia geografii i kartografii wojskowej w ujęciu chronologicznym i tematycznym.

K_W06: Wykazuje znajomość badań porównawczych geografii i kartografii wojskowej Europy.

K_W08: Zdaje sobie sprawę z diachronicznej struktury przeszłości.

K_W09: Rozpoznaje relacje i zależności pomiędzy przeszłością a aktualnymi wydarzeniami także w aspekcie upowszechniania wiedzy historycznej.

K_W10: Ma podstawową wiedzę o specyfice przedmiotowej i metodologicznej geografii i kartografii wojskowej.

K_W15: Rozumie powiązania interdyscyplinarne geografii i kartografii wojskowej oraz nauk pokrewnych w innymi naukami i obszarami nauk oraz wybranymi sferami działalności kulturalnej, edukacyjnej, administracyjnej i gospodarczej. Dostrzega i rozumie obecność elementów innych dyscyplin naukowych w pracy historyka.

K_W16: Ma podstawową wiedzę na temat dorobku historiografii wojskowej i rozróżnia jej główne nurty. Zna na poziomie podstawowym główne kierunki rozwoju badań historyczno-wojskowych, a zwłaszcza najnowsze osiągnięcia w tej dziedzinie.

Umiejętności: student

K_U01: Samodzielnie zdobywa i utrwala wiedzę w sposób uporządkowany i systematyczny przy zastosowaniu nowoczesnych technik pozyskiwania, klasyfikowania i analizowania informacji, zgodnie ze wskazówkami opiekuna naukowego.

K_U03: Opanował i stosuje podstawowe umiejętności badawcze w zakresie nauk historycznych korzystając z zaleceń i wskazówek opiekuna naukowego.

K_U05: Definiuje, objaśnia i stosuje poprawnie w mowie i w piśmie podstawowe terminy fachowe właściwe dla geografii i kartografii wojskowej i zarówno w pracy nad wybranymi tematami, jak i w popularyzacji nauk historycznych.

K_U12: Pracuje w zespole, rozwiązując proste problemy z zakresu badań historyczno-wojskowych i prezentacji ich wyników, stosując opracowane dla zespołu instrukcje i procedury.

K_U13: Wykorzystując zdobyte w toku studiów historycznych kompetencje formułuje własne opinie dotyczące ważnych zagadnień społecznych, politycznych itp. w sposób krytyczny i obiektywny.

K_U20: Określa i ocenia krytycznie stan swojej wiedzy i umiejętności fachowych.

Kompetencje społeczne: student

K_K03: Wykazuje odpowiedzialność i odwagę cywilną w przedstawianiu zgodnego aktualnym stanem wiedzy historycznej obrazu dziejów i w sprzeciwianiu się instrumentalizacji historii przez grupy narodowe, społeczne, religijne i polityczne.

K_K04: Docenia rolę nauk historycznych i pokrewnych dla kształtowania więzi społecznych na poziomie lokalnym i ponadlokalnym.

K_K05: Ma świadomość zakresu swojej wiedzy historycznej i umiejętności warsztatowych i rozumie potrzebę dalszego, ciągłego rozwoju kompetencji w zakresie fachowym, ogólno humanistycznym, jak też kompetencji personalnych i społecznych.

K_K06: Docenia i szanuje, jak też jest gotów promować tradycje oraz dziedzictwo historyczne i kulturowe Polski, swojego regionu i Europy.

K_K07: Podejmuje próby uczestnictwa w dyskusjach historycznych i przekazywania informacji osobom zainteresowanym historią spoza grona fachowców.

K_K08: Rozwija swoje zainteresowania fachowe, społeczne i kulturalne.

K_K10: Wykazuje niezależność i samodzielność myśli, szanując jednocześnie prawo innych osób do wykazywania tych samych cech.

K_K11: Jest zdolny do okazywania zrozumienia dla świata wartości i postaw ludzi w różnych okresach i kontekstach historycznych.

Weryfikacja efektów kształcenia: ocena aktywności w trakcie zajęć, ocena wyników zadań realizowanych w ramach pracy indywidualnej i zespołowej.

Metody i kryteria oceniania:

Zaliczenie na ocenę w oparciu o aktywność studentów podczas zajęć oraz stopnie uzyskane za indywidualne i grupowe zadania wykonywanych przez studentów. Zaliczenie nieobecności podczas dyżurów. Niezaliczenie przedmiotu w przypadku nieobecności powyżej 50% zajęć.

Zakres tematów:

1.) Zajęcia organizacyjne, omówienie programu i literatury;

2.) Przedmiot i zakres badań geograficzno-historycznych;

3) Wojskowe opracowania geograficzne (opis geograficzno-wojskowy);

4.) Wybrane przykłady opisów wojskowo-geograficznych z I połowy XX w.;

5.) Przedmiot, zakres i klasyfikacja kartografii wojskowej;

6.) Kartografia wojskowa ziem polskich do końca XVIII w.;

7.) Kartografia wojskowa państw zaborczych do 1918 r.;

8.) Kartografia wojskowa II Rzeczypospolitej – Wojskowy Instytut Geograficzny;

9.) Mapa topograficzna i pomoce kartograficzne w badaniach historyczno-wojskowych (skorowidze map, objaśnienia i wzory znaków topograficznych);

10.-13.) Praca na mapach topograficznych polskich, austro-węgierskich, niemieckich, rosyjskich i sowieckich (skale i podziałki, pomiary powierzchni i odległości, układy współrzędnych geograficznych i topograficznych, pomiary kątów, elementy opisu);

14.) Opracowania kartograficzne w badaniach historyczno-wojskowych;

15.) Zaliczenie zajęć.

Metody dydaktyczne:

Dyskusja na podstawie przeczytanych źródeł i literatury, prezentacja multimedialna, elementy wykładu, praca z mapą – indywidualna i w grupie, praca w terenie

Grupy zajęciowe

zobacz na planie zajęć

Grupa Termin(y) Prowadzący Miejsca Akcje
1 każdy czwartek, 13:00 - 14:30, sala 108
Tomasz Wesołowski 12/ szczegóły
Wszystkie zajęcia odbywają się w budynku:
Budynek Wydziału Historii i Stosunków Międzynarodowych, Instytutu Filozofii, Instytutu Socjologii
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet w Białymstoku.