Uniwersytet w Białymstoku - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Historia wczesnonowożytna (XVI-XVIII wiek) 350-HS1-2HWN
Ćwiczenia (CW) Rok akademicki 2020/21

Informacje o zajęciach (wspólne dla wszystkich grup)

Liczba godzin: 60
Limit miejsc: (brak limitu)
Literatura:

Uwaga – w założeniu źródła znajdują się w zbiorze: Wiek XVI – XVIII w źródłach, oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S. B. Lenard, Warszawa 1999.

Proszę również sprawdzać dostępność artykułów na platformie cyfrowej academia.edu .

Literatura podana pod zajęciami jest obligatoryjna. Oznacza to, że po zapoznaniu się podstawowymi zagadnieniami tematu (polecam podręczniki akademickie M. Markiewicza, U. Augustyniak, W. Konopczyńskiego itp.; jeśli przedmiotem są instytucje i prawo Rzeczypospolitej proponuję: J. Bardach, B. Leśnodorski, M. Pietrzak, Historia państwa i prawa; analogiczne zagadnienia z historii powszechnej zawarte są u M. Sczanieckiego, Powszechna historia państwa i prawa, Warszawa 2000; K. Koranyiego: Powszechna historia państwa i prawa. Warszawa 1963-1967) należy przeczytać podaną pozycję.

życzę powodzenia!

Efekty uczenia się:

KP6_WG1 zna i rozumie wybrane zagadnienia z nowożytnej historii powszechnej, zarówno w ujęciu chronologicznym i tematycznym

KP6_WG6 zdaje sobie sprawę z różnorodności źródeł informacji; rozumie ich przydatność w badaniach historycznych dotyczących epoki wczesnonowożytnej

KP6_UW3 potrafi wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i wykorzystywać informacje z wykorzystaniem różnych źródeł właściwych w epoce nowożytnej

KP6_UK6 potrafi sporządzić wypowiedź na piśmie dotyczącą wskazanej problematyki wczesnonowożytnej

Metody i kryteria oceniania:

Aktywność na zajęciach, praca pisemna, realizacja wykonywanych projektów:

1) konstruowanie przychodu państwa Rzeczypospolitej Obojga Narodów na wojnę (symulacja na koniec XVI i poł. XVII wieku).

2) Obliczanie wydatków na wojska np. traktatu Albrechta Hohenzollerna

Zakres tematów:

1. Zajęcia organizacyjne.

Omówienie celu, programu zajęć oraz literatury przedmiotu.

2. Wielkie odkrycia geograficzne. Ekspansja cywilizacji europejskiej w XVI – XVIII stuleciu.

Źródła:

- Bartolomeo de Las Casas o zagładzie Indian z wyspy Hispaniola.

- Francisko Lopez de Gomara, Historia general de las Indias, [w:] M. Ferro, Historia kolonizacji, tłum. M. Czajka, Warszawa 1997, s. 40 – 41.

- Francis Bernard o polityce kolonialnej Anglii wobec kolonii położonych w Ameryce.

- Ustawa stemplowa z 22 marca 1765 r.

Literatura:

- M. Ferro, Historia kolonizacji, tłum. M. Czajka, Warszawa 1997.

3. Dualizm w rozwoju ekonomicznym XVI i XVII-wiecznej Europy.

Źródła:

- Lodovico Guicciardini, O gospodarczej roli Antwerpii w XVI w.

- Tomasz More o wzroście znaczenia hodowli owiec w Anglii i jej wpływie na przeobrażenia społeczne.

- Memoriał Jeana Baptisty Colberta o zasadach merkantylizmu z 1664 r.

Literatura:

- A. Mączak, U źródeł nowoczesnej gospodarki europejskiej, Warszawa 1967.

4. Humanizm i odrodzenie. Renesansowe teorie państwa.

Źródła:

- Jean Bodin o władzy suwerennej.

- Niccolo Machiavelli o ideale władcy.

- Hugo Grotius o prawie wojny i pokoju.

Literatura:

- J. Baszkiewicz, Historia doktryn polityczno prawnych do końca XVII wieku, Warszawa 1968 (odnośnie poszczególnych autorów).

5. Teoria rewolucji wojskowej

Źródła:

A. Hohenzollern, Księga o rycerskich rzeczach a sprawach wojennych (udostępnię przez platformę dropbox) – wstęp oraz strony 219-224, 227-236, oraz ilustracje z komentarzem

Literatura:

G. Parker, Od domu orańskiego do domu Bushów: czterysta lat “rewolucji militarnej”, „Przegląd Historyczny” 96 (2005), 2.

K. Łopatecki, Wstęp, [do:] J. Kunowski, Ekspedycyja inflancka 1621 roku, oprac. W. Walczak, K. Łopatecki, Białystok 2007 (dostępne na platformie academia.edu pod nazwiskiem Karol Łopatecki)

6. Ideologia pacyfistyczna szlachty, a wojny ofensywne Rzeczypospolitej. Prawo wojenne.

Źródła:

- J. Piotrowski, Dziennik wyprawy Stefana Batorego pod Psków, wyd. A. Czuczyński, Kraków 1894, s. 3-8, 15-16, 28-32 (19 VII), 40 (28 VII), 70-72 (2 0IX), 109-110 (6 X), 137-139 (20 X), 141-148 (23 X), 179 (9 XI), 203 (19 XII).

Literatura:

- H. Olszewski, Ideologia Rzeczpospolitej – przedmurzem chrześcijaństwa, „Czasopismo Prawno-Historyczne”, t. XXXV (1983), z. 2.

- J. Urwanowicz, Wokół ideologii przedmurza chrześcijaństwa w Rzeczypospolitej w drugiej połowie XVII wieku, „Odrodzenie i Reformacja w Polsce” 29 (1984)

7. Reformacja i reforma kościoła katolickiego w Europie.

Źródła:

- Tezy Marcina Lutra z 1517 roku.

- Jan Kalwin o korzystaniu z dóbr doczesnych.

- Ustawa o głowie Kościoła anglikańskiego z 1534 roku.

- Dekret o reformie duchowieństwa uchwalony na soborze trydenckim w 1574 roku.

- Wybrane sentencje Ignacego Loyoli.

Literatura do wyboru (jeden z tomów):

- J. Delumneau, Reformy chrześcijaństwa w XVI i XVII wieku, t. 1 – 2, Warszawa 1986.

8. Tolerancja religijna w Europie?

Źródła:

- Edykt nantejski króla Henryka IV z 1598 r.

- Ludwik Saint Simon o odwołaniu edyktu nantejskiego.

- Ustawa sejmowa o wygnaniu arian z Polski z 1658 r.

Literatura do wyboru:

- J. Tazbir, Państwo bez stosów. Szkice z dziejów tolerancji w Polsce, Warszawa 1971.

9. Niekończąca się wojna – los ludności cywilnej podczas Wojny Trzydziestoletniej.

Źródła:

- Wilhelm Slawata o defenstracji praskiej, 23 maja 1618 r.

- Rezydent Salvius o złupieniu Magdeburga przez wojska cesarskie w 1631 r.

Literatura:

- A. Bues, Niekończąca się wojna trzydziestoletnia, „Mówią Wieki” nr 10 (1996).

- Ruth-E. Mohrmann, Codzienność wojny i pokoju w Niemczech lat 1618 – 1648, „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej”, r. XLIX (2001), nr 1-2.

- K. Łopatecki, Les Miseres et les Malheurs de la Guerre Jacques’a Callota – wymowa ideologiczna serii, „Barok” 16 (2009), 2, s. 157-183 (dostępne na platformie academia.edu).

10. Powstanie i funkcjonowanie parlamentów w Europie nowożytnej.

Źródła:

- William Harrison, Description of England (1577 – 1587) (zob. xero w lektorium).

- Zmiany ustrojowe w Anglii w okresie rewolucji w 1649 r.

Literatura:

- S. Hołdys, Sejm polski i parlament angielski w XVI – XVII wieku. Porównanie procedury, „Przegląd Historyczny”, t. LXXXI (1980), z. 3.

- A. Mączak, Rządzący i rządzeni: władza i społeczeństwo w Europie wczesnonowożytnej, Warszawa 2002.

11. Absolutyzm w Europie.

Źródła:

- Jakub Bossuet o istocie władzy absolutnej.

- „Testament polityczny” kardynała Richelieu.

- Współcześni o ceremoniale dworskim w Wersalu.

- Ludwik de Sain – Simon o rządach osobistych Ludwika XIV.

- Dyplomata francuski Bonnac o reformach Piotra I w Rosji.

Literatura od wyboru:

- J. Baszkiewicz, Historia Francji, Wrocław 1978 (rządy Ludwika XIV).

- B. Zientara, Dawna Rosja. Despotyzm i demokracja, Warszawa 1995.

12. Ostateczny upadek. Wielka Wojna Północna.

Źródła:

- Piotr I Wielki o zawarciu pokoju w Nystad i przyjęciu tytułu imperatora Wszechrosji.

- Konstytucja Sejmu Niemego (proszę skserować we własnym zakresie).

- Pamiętnik Wielkiej Wojny Północnej, oprac. M. Nagielski, M. Wagner, Warszawa 2002.

Literatura:

- P. Krokosz, Rosyjskie siły zbrojne za panowania Piotra I, Kraków 2010, s. 243-291, 370-374.

13. Przewrót umysłowy w Europie. Encyklopedyści

Źródła:

- Karol Monteskiusz o prawach stanowionych.

- Denis Diderot o państwie.

- Denis Diderot o własności.

- Wolter o tolerancji religijnej.

Literatura:

- R. Butterwick-Pawlikowski, Między oświeceniem a katolicyzmem, czyli o katolickim oświeceniu i oświeconym katolicyzmie, „Wiek Oświecenia” 30 (2014), s. 11-55.

14. Peregrynacje jako element wychowawczy.

Źródła:

- Testament hetmana Stanisława Żółkiewskiego z 1606 r.

- Instrukcja Jakuba Sobieskiego dla Orchowskiego, wychowawcy jego synów.

- Jakub Sobieski do synów w Paryżu.

- Korespondencja Władysława Konstantego Wituskiego (5 listów umieszczonych na: http://www.repcyfr.pl/dlibra/results?action=SearchSimilarAction&eid=518).

Literatura:

- D. Żołądź, Ideały edukacyjne doby staropolskiej, Warszawa – Poznań 1990.

- J. Pietrzak, Akademickie niestatki, czyli o niechlubnym żywocie polskich studentów w podróżach edukacyjnych po Europie Zachodniej od XVI do XVII wieku, „Biuletyn Historii Wychowania” 32 (2014), s. 7-26.

15. Podsumowanie i zaliczenie zajęć.

Metody dydaktyczne:

Elementy wykładu z prezentacją multimedialną. Praca w grupie nad projektami. Krytyka i analiza źródeł historycznych, dyskusja, debata.

Grupy zajęciowe

zobacz na planie zajęć

Grupa Termin(y) Prowadzący Miejsca Akcje
1 (brak danych), (sala nieznana)
Karol Łopatecki, Mariusz Drozdowski, Marta Kupczewska 23/ szczegóły
2 (brak danych), (sala nieznana)
Mariusz Drozdowski, Marta Kupczewska 9/ szczegóły
Wszystkie zajęcia odbywają się w budynku:
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet w Białymstoku.