Uniwersytet w Białymstoku - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

Podstawy metodologii badań społecznych 380-SS1-2GPG
Ćwiczenia (CW) Rok akademicki 2022/23

Informacje o zajęciach (wspólne dla wszystkich grup)

Liczba godzin: 30
Limit miejsc: (brak limitu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Literatura:

Frankfort-Nachmias Ch., Nachmias D., Metody badawcze w naukach społecznych, wyd. Zysk i S-ka, Poznań 2001,

Babbie E. Badania społeczne w praktyce, wyd. PWN, Warszawa 2003,

Sztumski J., Wstęp do metod i technik badań społecznych, wyd. Śląsk, Katowice 1999,

ss. 31-36, rozdział pt. „Typy badań”

Babiński G., Pojęcie i typy źródeł w badaniach społecznych (w:) Malikowski M., Niezgoda M. (red.), Badania empiryczne w socjologii. Wybór tekstów, tom 1, wyd. WSSG, Tyczyn 1997, ss. 409-421.

Babiński G., Etapy procesu badawczego (w:) Malikowski M., Niezgoda M. (red.), Badania empiryczne w socjologii. Wybór tekstów, tom 1, wyd. WSSG, Tyczyn 1997, ss. 300-313.

Babiński G., Pytania kwestionariuszowe: podstawowe podziały i typologie, (w:) Malikowski M., Niezgoda M. (red.), Badania empiryczne w socjologii. Wybór tekstów, tom 1, wyd. WSSG, Tyczyn 1997, ss. 390-408

Konecki K., Studia z metodologii badań jakościowych. Teoria ugruntowana, wyd. PWN, Warszawa 2000, ss. 144-157, fragment rozdziału 8.1, pt. „Obserwacja”.

Francuz P., Mackiewicz R., Liczby nie wiedzą skąd pochodzą. Przewodnik po metodologii i statystyce nie tylko dla psychologów, wyd. KUL, Lublin 2007

Brzeziński J., Metodologia badań psychologicznych, wyd. PWN, Warszawa 2019

Efekty uczenia się:

Studentka/Student:

• wyjaśnia miejsce pracy socjalnej w systemie nauk społecznych oraz jej przedmiotowych i metodologicznych powiązaniach z innymi dyscyplinami naukowymi (sposób weryfikacji: kolokwium pisemne, projekt, ocena podczas zajęć);

• wyjaśnia znaczenie podstawowych terminów z zakresu metodologii badań społecznych (sposób weryfikacji: pisemne kolokwium, projekt);

• wymienia i charakteryzuje elementy projektu badawczego (sposób weryfikacji: pisemne kolokwium, projekt);

• wyjaśnia znaczenie i właściwości pomiaru w badaniach ilościowych (sposób weryfikacji: pisemne kolokwium, projekt);

• wymienia i opisuje podstawowe cechy badań ilościowych i jakościowych (sposób weryfikacji: pisemne kolokwium);

• uzasadnia potrzebę łączenia badań empirycznych ilościowych z badaniami jakościowymi w pracy socjalnej (sposób weryfikacji: projekt, ocena podczas zajęć);

• wskazuje i dokonuje analizy dylematów etycznych na różnych etapach prowadzenia badań (sposób weryfikacji: projekt, ocena podczas zajęć).

Metody i kryteria oceniania:

Zasady zaliczenia:

- obecność (1 nieobecność dopuszczalna), kolejne należy odpracować, zaświadczenie lekarskie nie zwalnia z konieczności odpracowania zajęć i potwierdzenia osiągnięcia efektów uczenia się,

- aktywny udział w zajęciach (podlega ocenie na koniec zajęć),

- wykonywanie zadań zleconych przez prowadzącego (na zajęciach lub w domu),

- pisemne kolokwium oceniające wiedzę studentów oraz umiejętność rozwiązywania praktycznych przykładów,

- złożenie koncepcji badawczej wraz z projektem kwestionariusza (projekty można wykonać samodzielnie lub w parze).

W celu sprawdzenia przygotowania studentów do zajęć możliwe są wejściówki (pisemne kartkówki) obejmujące zagadnienia z tekstów obowiązkowych. Wejściówki oceniane są w skali od -1 (niezaliczona) do 0 (zaliczona). Niezaliczone wejściówki można zaliczyć w ciągu tygodnia od podania wyników.

Elementy oceny:

1. Aktywność (oceniana na koniec w skali 0-5). Po każdych zajęciach przyznawane są plusy za aktywność. Na koniec semestru przeliczenie plusów na punkty następuje według wzoru:

od 20% - 1 pkt

od 40% - 2 pkt

od 60% - 3 pkt

od 60% - 4 pkt

od 80% - 5 pkt

Przykładowo, jeśli student/ka uzyskuje 6 plusów na 13 zajęć merytorycznych, to jest 46% możliwych plusów za aktywność, na koniec dostaje 2 pkt.

Weryfikacja uzyskanych plusów może się odbyć tylko podczas zajęć, za które są przyznawane.

2. Prace wykonywane w domu lub na zajęciach. Za poprawne wykonanie zadania studenci uzyskują maksymalnie 1 lub 2 pkt. (w zależności od zadania). Łącznie można uzyskać 5 pkt.

3. Pisemne kolokwium końcowe, obejmujące zagadnienia z zajęć i tekstów obowiązkowych. Suma punktów: 20. Aby zaliczyć kolokwium, należy uzyskać z niego minimum 55% punktów (11 pkt). Niezaliczone kolokwium wymaga poprawienia.

4. Koncepcja badawcza wykonana według zaleceń prowadzącego wraz z projektem kwestionariusza wykonanym w edytorze tekstu oraz wdrożonym do aplikacji Google Forms. Projekty można wykonywać samodzielnie lub w parze. Suma punktów: 10, Aby zaliczyć projekt, należy uzyskać z niego minimum 55% punktów (5,5 pkt).

Ostateczna ocena wyliczana jest na podstawie sumy wszystkich punktów (kolokwium, projekt, aktywność i zadania)

Ocena w sakli 0-40, zaliczenie od 55% (22 pkt.):

22 – dst

26 – dst+

30 – db

34 – db+

38 – bdb

Zakres tematów:

1. Zajęcia organizacyjne

2. Teoria a badania empiryczne, typy badań, źródła

• Frankfort-Nachmias Ch., Nachmias D., Metody badawcze w naukach społecznych, wyd. Zysk i S-ka, Poznań 2001, ss. 51-63, fragment rozdziału pt. „Teoria, modele i badania empiryczne”

• Sztumski J., Wstęp do metod i technik badań społecznych, wyd. Śląsk, Katowice 1999,

ss. 31-36, rozdział pt. „Typy badań”

• Babiński G., Pojęcie i typy źródeł w badaniach społecznych (w:) Malikowski M., Niezgoda M. (red.), Badania empiryczne w socjologii. Wybór tekstów, tom 1, wyd. WSSG, Tyczyn 1997, ss. 409-421.

Zagadnienia:

 Rodzaje teorii, teorie aksjomatyczne, modele,

 Badania typu poznawczego vs. badania dla potrzeb praktyki,

 Pojęcie źródeł, źródła zastane i wywołane.

3. Etapy i elementy procesu badawczego

• Babbie E. Badania społeczne w praktyce, wyd. PWN, Warszawa 2003, ss. 110-137, rozdział 4, pt. „Plan badań”

• Babiński G., Etapy procesu badawczego (w:) Malikowski M., Niezgoda M. (red.), Badania empiryczne w socjologii. Wybór tekstów, tom 1, wyd. WSSG, Tyczyn 1997, ss. 300-313.

Zagadnienia:

 Trzy cele badań (eksploracja, opis, wyjaśnianie),

 Jednostki analizy,

 Błędy wnioskowania o jednostkach analizy,

 Badania przekrojowe i dynamiczne,

 Planowanie projektu badawczego i jego struktura.

4. Koncepcja badawcza, problem badawczy, pytania badawcze i hipotezy

• Frankfort-Nachmias Ch., Nachmias D., Metody badawcze w naukach społecznych, wyd. Zysk i S-ka, Poznań 2001, ss. 67-81, fragment rozdziału 3, pt. „Podstawowe elementy procesu badawczego”.

Zagadnienia:

 Problemy badawcze,

 Zmienne (zależne, niezależne, kontrolne, dyskretne i ciągłe), rodzaje związków między zmiennymi,

 Hipotezy, warunki poprawności hipotez naukowych,

 Ćwiczenia ze stawiania pytań i hipotez.

5. Operacjonalizacja i pomiar

• Babbie E. Badania społeczne w praktyce, wyd. PWN, Warszawa 2003, ss. 139-171, rozdział 5, pt. „Konceptualizacja, operacjonalizacja i pomiar”.

• Frankfort-Nachmias Ch., Nachmias D., Metody badawcze w naukach społecznych, wyd. Zysk i S-ka, Poznań 2001, ss. 168-190, fragment rozdziału 7, pt. „Pomiar”.

Zagadnienia:

 Definicja pomiaru,

 Poziomy pomiaru,

 Błędy pomiaru,

 Trafność i rzetelność,

 Definicje i rodzaje wskaźników,

 Definicje operacyjne.

6. Metody skalowania

• Babbie E. Badania społeczne w praktyce, wyd. PWN, Warszawa 2003, ss. 172-197, rozdział 6, pt. „Indeksy, skale i typologie”.

Zagadnienia:

 Czym się różni indeks od skali?

 Rodzaje skal (Bogardusa, Likerta, Guttmana, Thurstorne’a, dyferencjał semantyczny),

 Praktyczne ćwiczenia z tworzenia skal i indeksów.

7. Konstruowanie narzędzia badawczego

• Babiński G., Pytania kwestionariuszowe: podstawowe podziały i typologie, (w:) Malikowski M., Niezgoda M. (red.), Badania empiryczne w socjologii. Wybór tekstów, tom 1, wyd. WSSG, Tyczyn 1997, ss. 390-408

• Frankfort-Nachmias Ch., Nachmias D., Metody badawcze w naukach społecznych, wyd. Zysk i S-ka, Poznań 2001, ss. 266-295, rozdział 11, pt. „Konstruowanie kwestionariusza”.

Zagadnienia:

 Elementy kwestionariusza,

 Rodzaje pytań,

 Logika budowy kwestionariusza,

 Omówienie przykładowych ankiet.

8. Dobór próby

• Babbie E. Badania społeczne w praktyce, wyd. PWN, Warszawa 2003, ss. 200-241, rozdział 7, pt. „Logika doboru próby”.

Zagadnienia:

 Próby probabilistyczne (losowa prosta, systematyczna, warstwowa, grupowa),

 Próby nieprobabilistyczne (celowe, kwotowe, metoda „kuli śniegowej”),

 Praktyczne ćwiczenie z próbą kwotową.

9. Techniki zbierania danych

• Frankfort-Nachmias Ch., Nachmias D., Metody badawcze w naukach społecznych, wyd. Zysk i S-ka, Poznań 2001, ss. 241-264, rozdział 9, pt. „Badania sondażowe”.

Zagadnienia:

 Badania typu PAPI, CAPI, CATI, CAWI

10. Narzędzia do tworzenia ankiet online - wprowadzenie

Zagadnienia:

 Wprowadzenie do Formularzy Google, Formularzy Microsoft

11. Analiza danych ilościowych

• Frankfort-Nachmias Ch., Nachmias D., Metody badawcze w naukach społecznych, wyd. Zysk i S-ka, Poznań 2001, ss. 351-363, rozdział 14, pt. „Przygotowanie i analiza danych”.

• Babbie E. Badania społeczne w praktyce, wyd. PWN, Warszawa 2003, ss. 438-457, rozdział 15, pt. „Podstawy analizy ilościowej”.

Zagadnienia:

 Rozkład jednej zmiennej

 Miary tendencji centralnej

 Miary rozproszenia

12. Analiza danych ilościowych cd.

Zagadnienia:

 Analiza dwóch zmiennych – wprowadzenie,

 Praktyczne ćwiczenia z analizy tabel i rozkładów.

13. Przegląd wybranych metod jakościowych w badaniach społecznych

• Babbie E. Badania społeczne w praktyce, wyd. PWN, Warszawa 2003, ss. 308-339, rozdział 10, pt. „Jakościowe badania terenowe”.

• Konecki K., Studia z metodologii badań jakościowych. Teoria ugruntowana, wyd. PWN, Warszawa 2000, ss. 144-157, fragment rozdziału 8.1, pt. „Obserwacja”.

Zagadnienia:

 Obserwacja

 Wywiad pogłębiony

14. Praktyczne aspekty prowadzenia badań, etyka badacza i prezentacja wyników

Zagadnienia:

 Praktyczne wskazówki dotyczące prowadzenia badań i etyki badacza,

 Sposoby prezentacji wyników,

 Cytowanie źródeł i umieszczanie przypisów.

15. Zaliczenie

Metody dydaktyczne:

Ćwiczenia, warsztaty, dyskusja, praca samodzielna lub w grupie do wykonania podczas zajęć lub w domu

Grupy zajęciowe

zobacz na planie zajęć

Grupa Termin(y) Prowadzący Miejsca Liczba osób w grupie / limit miejsc Akcje
1 każdy piątek, 11:30 - 13:00, sala B225 (cwi)
każdy piątek, 13:15 - 14:45, sala B225 (cwi)
Łukasz Wołyniec 19/ szczegóły
Wszystkie zajęcia odbywają się w budynku:
Budynek Wydziału Nauk o Edukacji
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet w Białymstoku.
ul. Świerkowa 20B, 15-328 Białystok tel: +48 85 745 70 00 (Centrala) https://uwb.edu.pl kontakt deklaracja dostępności USOSweb 7.0.1.0-2 (2024-02-19)