Chemia analityczna I 310-CS1-1CHA1
Wykład (WYK) Rok akademicki 2025/26

Literatura:

1. J. Minczewski, Z. Marczenko, Chemia analityczna, t. I, PWN, Warszawa 2022.

2. T. Lipiec, Z. Szmal, Chemia analityczna z elementami analizy instrumentalnej, PZWL, Warszawa 1996.

3. R. Kocjan, Chemia analityczna, t. I, PZWL, Warszawa 2023.

4. A. Hulanicki, Reakcje kwasów i zasad w chemii analitycznej, PWN, Warszawa 2024.

5. D. A. Skoog, D. M. West, F. J. Holler, S. R. Crouch, Podstawy chemii analitycznej, PWN, Warszawa 2006.

WIEDZA:

- Student zna i rozumie zasady opisujące równowagi w roztworach zachodzących podczas reakcji strącania, kompleksowania, utleniania i redukcji, oraz potrafi wyjaśnić mechanizmy zachodzące w tych procesach (KP6_WG6 ).

- Student zna i rozumie właściwości chemiczne wybranych kationów i anionów oraz metody klasycznej analizy jakościowej stosowane do ich identyfikacji (KP6_WG6 ).

KOMPETENCJE SPOŁECZNE:

- Student wykazuje zainteresowanie procesami chemicznymi zachodzącymi w środowisku/gospodarstwie domowym oraz potrafi łączyć je z wiedzą zdobytą na wykładzie (KP6_KO1).

Sprawdzenie uzyskania efektów uczenia się odbędzie się w oparciu o wynik egzaminu pisemnego przeprowadzonego w formie kontaktu bezpośredniego lub przy użyciu środków komunikacji elektronicznej. Możliwa jest również ocena aktywności studenta podczas zajęć.

Forma zaliczenia: egzamin na ocenę (forma pisemna lub ustna w sali), zaliczenie w formie testu oraz pytań problemowych (otwartych). Skala ocen zgodna z obowiązującym Regulaminem studiów UwB. Na ocenę końcową może mieć również wpływ aktywność studenta.

Warunkiem dopuszczenia do egzaminu jest uzyskanie oceny pozytywnej z laboratorium.

Reakcje strącania osadów.

Stężeniowy i termodynamiczny iloczyn rozpuszczalności. Rozpuszczalność i czynniki wpływające na rozpuszczalność związków trudno rozpuszczalnych (efekt wspólnego jonu, efekt solny, pH roztworu oraz obecność substancji kompleksujących). Osady koloidalne i krystaliczne. Rekrystalizacja, postprecypitacja, współstrącanie, strącanie z roztworów homogenicznych.

Reakcje utleniania i redukcji.

Potencjał redoks. Równanie Nernsta. Potencjał normalny i formalny. Wpływ środowiska (pH, kompleksowanie i strącanie) na wielkość potencjału redoks. Zastosowanie reakcji redoks w analizie chemicznej. Najważniejsze utleniacze i reduktory stosowane w analizie jakościowej.

Reakcje kompleksowania.

Stałe równowagi reakcji kompleksowania. Kolejne oraz sumaryczne stałe trwałości i nietrwałości. Zastosowanie reakcji kompleksowania w analizie chemicznej.

Zagadnienia związane z analizą jakościową.

Skala analizy chemicznej, czułość reakcji, metody rozdzielania, metody analizy jakościowej (analiza wybiórcza, systematyczna, kroplowa, tworzenie barwnych pereł, spektroskopia emisyjna atomowa), rodzaje odczynników chemicznych, znajomość podstawowych czynności laboratoryjnych. Techniki analizy jakościowej, analiza w skali półmikro. Organizacja pracy w laboratorium uwzględniająca zasady BHP. Podział kationów i anionów na grupy analityczne. Odczynniki grupowe. Warunki grupowego strącania kationów. Systematyczny tok analizy kationów. Schematy analizy mieszaniny kationów w obecności przeszkadzających anionów. Analiza jakościowa anionów. Identyfikacja anionów w obecności kationów przeszkadzających. Analiza jakościowa soli (w postaci ciekłej i stałej).

Chemia gospodarstwa domowego.

Wykład z elementami aktywizującymi studentów.