Uniwersytet w Białymstoku - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

Pierwiastki chemiczne w medycynie 310-CS2-2PCNO-3
Wykład (WYK) Rok akademicki 2025/26

Informacje o zajęciach (wspólne dla wszystkich grup)

Liczba godzin: 15
Limit miejsc: (brak limitu)
Literatura:

Literatura podstawowa:

1. M. Roat-Malone Rosette, Chemia bionieorganiczna, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2021.

2.A. Bartecki, Chemia pierwiastków przejściowych, Wydawnictwa Politechniki Wrocławskiej, Wrocław, 1996.

3.A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2010.

Literatura uzupełniająca:

1. A. Bylica, W. Furmanek, W. Walat, Świat metali, Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, Rzeszów 2014.

Efekty uczenia się:

Wiedza:

KP7_WG6 - absolwent zna i rozumie:

- rolę biopierwiastków w organizmie człowieka z uwzględnieniem także metali toksycznych

- biochemiczną rolę selenu w organizmach żywych z uwzględnieniem jego antykancerogennego działania

- zastosowanie pierwiastków d-elektronowych w diagnostyce i terapii medycznej oraz środków kontrastowych stosowanych w diagnostyce obrazowej wraz z nowoczesnymi rozwiązaniami materiałowymi w stomatologii

- pojęcie medycyny nuklearnej i chemii radiofarmaceutycznej

- zastosowanie niemetali w medycynie (np. jodu, fluoru czy chloru)

Kompetencje:

KP7_KK1 - absolwent jest gotów do zapoznawania się z informacjami literaturowymi dotyczącymi biochemicznej roli niektórych pierwiastków w organizmie człowieka z uwzględnieniem ich wykorzystania w medycynie

Forma weryfikacji efektów uczenia się: egzamin pisemny

Metody i kryteria oceniania:

Forma zaliczenia przedmiotu: egzamin końcowy w formie pisemnej.

Kryteria oceniania zgodne z zasadami zapisanymi w Regulaminie Studiów Uniwersytetu w Białymstoku przyjętego Uchwałą nr 2527 Senatu UwB z dnia 26.06.2019 r.

Zgodnie z koncepcją projektowania uniwersalnego dla osób ze szczególnymi potrzebami istnieje możliwość wprowadzenia elastycznych form zaliczenia w porozumieniu wykładowca-student.

Zakres tematów:

Biopierwiastki i ich rola w organizmie człowieka: pierwiastki budulcowe, makrominerały i jony, pierwiastki śladowe i ultraśladowe, specyficzność działania pierwiastków śladowych, czynniki decydujące o występowaniu pierwiastków i ich jonów w układach biologicznych; rola katalityczna, strukturalna, transportowa, przekazywanie sygnałów hormonalnych i udział w obronie antyoksydacyjnej jonów metali w układach biologicznych; biochemiczna rola pierwiastków w organizmie człowieka z uwzględnieniem niedoboru i nadmiaru. Wpływ metali toksycznych na zdrowie człowieka.

Fizykochemiczne właściwości selenu, główne związki, otrzymywanie i odmiany alotropowe; rodzaje akumulacji selenu w mikroorganizmach i jego przemiany wewnątrzkomórkowe; biochemiczna rola selenu w organizmach zwierząt i ludzi z uwzględnieniem niedoboru i toksyczności; antykancerogenne działanie oraz zastosowanie tego pierwiastka w terapii wybranych schorzeń; metody analityczne stosowane do oznaczania selenu.

Zastosowanie pierwiastków d-elektronowych w diagnostyce i terapii medycznej (kompleksy metali bloku d stosowane w terapii przeciwnowotworowej – Pt, Pd, Co, Ru, Ir, lecznicze właściwości związków metali d-elektronowych- Au, Hg, nanocząstki metali (Au, Ag, Fe, Cu) w medycynie, zastosowanie izotopów metali w diagnostyce i terapii przeciwnowotworowej, teleradioterapia, brachyterapia)

Środki kontrastowe stosowane w diagnostyce obrazowej (kompleksy gadolinowe, jodowe środki cieniujące). Nowoczesne rozwiązania materiałowe w stomatologii (biomateriały metalowe, ceramika cyrkonowa). Zastosowanie tytanu i jego stopów w medycynie.

Charakterystyka głównych przemian jądrowych występujących w promieniotwórczości naturalnej i sztucznej. Przykłady promieniotwórczych izotopów naturalnych oraz otrzymywanych sztucznie. Toksyczność pierwiastków promieniotwórczych i ich kumulacja w poszczególnych narządach ciała. Pojęcie medycyny nuklearnej i chemii radiofarmaceutycznej. Zastosowanie radionuklidów, np. radu, fosforu, jodu, żelaza w terapii różnych schorzeń. Zastosowanie radionuklidów otrzymywanych sztucznie m.in. w radioimmunologii i radioterapii. Toksyczność radionuklidów stosowanych w lecznictwie.

Niemetale w medycynie (nanostruktury węglowe - grafen, fulereny, nanorurki, zastosowanie jodu, fluoru, chloru oraz ozonu do dezynfekcji i w terapii).

Metody dydaktyczne:

Wykład: metoda podająco-aktywizująca

Grupy zajęciowe

zobacz na planie zajęć

Grupa Termin(y) Prowadzący Miejsca Liczba osób w grupie / limit miejsc Akcje
1 (brak danych), (sala nieznana)
0/ szczegóły
Wszystkie zajęcia odbywają się w budynku:
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet w Białymstoku.
ul. Świerkowa 20B, 15-328 Białystok tel: +48 85 745 70 00 (Centrala) https://uwb.edu.pl kontakt deklaracja dostępności mapa serwisu USOSweb 7.3.0.0 (2025-12-18)