Uniwersytet w Białymstoku - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

Archetypy - toposy - motywy

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 340-PN2-1ATM
Kod Erasmus / ISCED: 09.001 Kod klasyfikacyjny przedmiotu składa się z trzech do pięciu cyfr, przy czym trzy pierwsze oznaczają klasyfikację dziedziny wg. Listy kodów dziedzin obowiązującej w programie Socrates/Erasmus, czwarta (dotąd na ogół 0) – ewentualne uszczegółowienie informacji o dyscyplinie, piąta – stopień zaawansowania przedmiotu ustalony na podstawie roku studiów, dla którego przedmiot jest przeznaczony. / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Archetypy - toposy - motywy
Jednostka: Wydział Filologiczny
Grupy: 2L stac. II st. studia filologii polskiej nauczycielskiej - przedmioty obowiązkowe
Filologia polska nauczycielska 1 rok sem.zimowy 2 stopień
Punkty ECTS i inne: 3.00 Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.

zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Założenia (opisowo):

Wymagana znajomość ogólnych zagadnień dotyczących historii, teorii literatury i metodologii badań literackich.

Skrócony opis:

Zajęcia zostaną poświęcone najważniejszym archetypom, toposom i motywom współtworzącym tożsamość kulturową Europy, obecnym w literaturze i kulturze polskiej. Ich problematyka zostanie ukazana zarówno przez pryzmat pierwotnego, retorycznego, jak i rozszerzonego, antropologicznego rodowodu. Celem zajęć będzie wskazanie źródeł tematycznego repertuaru literatury europejskiej, prześledzenie topiki kręgu śródziemnomorskiego i judeochrześcijańskiego, jej wieopostaciowości oraz funkcjonowania w literaturze i kulturze różnych epok. Ukazanie ich długiego trwania: znaczeniowej stałości i zmienności. Na zajęciach zostaną poddane analizie przykłady dzieł literackich i ikonograficznych prezentujące różne próby adaptacji, reinterpretacji, przenikania się i przeobrażeń omawianych archetypów i toposów.

Pełny opis:

Profil studiów: ogólnoakademicki

Forma studiów: stacjonarne

Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy

Dziedzina i dyscyplina nauki: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo

Rok studiów/semestr: I rok/semestr zimowy

Wymagania wstępne: Student orientuje się w procesie historycznoliterackim; zna zagadnienia z zakresu historii literatury ze studiów I stopnia

Liczba godzin zajęć dydaktycznych: 30 godz.

Metody dydaktyczne: heureza, dyskusja, prezentacje

Punkty ECTS: 3

Bilans nakładu pracy studenta:

Udział w ćwiczeniach: 15 x 2h = 30h

Przygotowanie do zajęć: 30h

Przygotowanie do zaliczenia i obecność na nim: 30h + 2h = 32h

Razem: 92h (odpowiada 3 pkt. ECTS)

Wskaźniki ilościowe:

Nakład pracy studenta związany z zajęciami:

- wymagający bezpośredniego udziału nauczyciela: 30h + 2h =32h (1 pkt ECTS);

- o charakterze praktycznym: 30h + 30h = 60h (2 pkt ECTS).

Literatura:

- M. Głowiński, Archetyp I, w: Słownik terminów literackich, red. J. Sławiński, Wrocław 1998.

- T. Kostkiewiczowa, Archetyp II, w: Słownik terminów literackich, red. J. Sławiński, Wrocław 1998.

- A. Okopień-Sławińska, Topos, w: Słownik terminów literackich, red. J. Sławiński, Wrocław 1998.

- J. Sławiński, Motyw, w: Słownik terminów literackich, red. J. Sławiński, Wrocław 1998.

- J. Abramowska, Powtórzenia i wybory, Poznań 1995 (tu: Topos i niektóre miejsca wspólne badań literackich)

- E. R. Curtius, Literatura europejska i łacińskie średniowiecze, tłum. A. Borowski, Kraków 1997.

- C. G. Jung, Archetypy i nieświadomość zbiorowa, przeł. R. Reszke, Warszawa 2016

- C. G. Jung, Archetypy i symbole. Pisma wybrane, przekład J. Prokopiuk, Warszawa 1993.

- N. Frye, Archetypy literatury, w: Współczesna teoria badań literackich zagranicą. Antologia, t. II, oprac. H. Markiewicz, Kraków 1976

- J. Pelc Motyw literacki, „Pamiętnik Literacki” 1952, t. 40.

- Hans Urs von Balthasar, Topos teatru świata, tłum. M. Mijalska, M. Rodkiewicz, W. Szymon, „Ethos. Kwartalnik Instytutu Jana Pawła II KUL” 20 (2007), nr 1–2, s. 17–30.

- R. Słobodzian, Oblicza metafory teatralnej – pochód przez stulecia, „Prace Literackie” 48 (2008), s. 151–169.

- J. Kotarska, „Jesteśmy jakby na grę persony ubrane”. Barokowe wersje toposu theatrum mundi, w: taż, Theatrum mundi. Ze studiów nad poezją staropolską, Gdańsk 1998.

- I. Sławińska, Świat jako spektakl, w: taż, Moja gorzka europejska ojczyzna, Warszawa 1988.

- J. Abramowska, Peregrynacja, w: Przestrzeń i literatura, red. M. Głowiński i A. Okopień-Sławińska, Wrocław 1978.

- T. Michałowska, Topika pielgrzyma i pielgrzymki w literaturze polskiego średniowiecza, w: Peregrinationes. Pielgrzymka w kulturze dawnej Europy, red. H. Manikowska, H. Zarembska, Warszawa 1995.

- A. Nowicka-Jeżowa, Homo viator – mundus – mors. Studia z dziejów eschatologii w literaturze staropolskiej, t. 1–3, Warszawa 1988.

- E. Wolicka, Odyseja – Politeja. Szkic o homerycko-platońskim rodowodzie „człowieka-pielgrzyma”, „Znak” 1992, z. 1.

- Ph. Wheelwright, Symbol archetypowy (zwłaszcza rozdz. Symboliczna postać pielgrzyma), tłum. M. - B. Fedewicz, w: Symbole i symbolika, wybór i wstęp M. Głowiński, Warszawa 1990.

- A. Wieczorkiewicz, Wędrowcy fikcyjnych światów. Pielgrzym, rycerz, włóczęga, Gdańsk 1996 (zwłaszcza Wprowadzenie, Pikarejskie włóczęgi i Zakończenie).

- J. Prokop, Dom rodzinny, J. Bachórz, Kobieta Polka, w: Słownik literatury polskiej XIX w., Wrocław 1994.

- M. Czermińska, Dom w autobiografii i powieści o dzieciństwie, w: Przestrzeń i literatura. Studia, red. M. Głowiński i A. Okopień-Sławińska, Wrocław 1978.

- A. Witkowska, Sławianie, my lubim sielanki, Warszawa 1972 (rozdz. VI: Białe ściany polskiego domu).

- E. R. Curtius, Literatura europejska i łacińskie średniowiecze, tłum. i oprac. A. Borowski, Kraków 1997, rozdział X: Krajobraz idealny. - M. Cieński, Rej, Krasicki i ziemiańska utopia. Pytania o ciągłość sarmatyzmu, w: Mikołaj Rej. W pięćsetlecie urodzin. Studia literaturoznawcze, red. J. Sokolski, M. Cieński, A. Kochan, Wrocław 2007. - A. Karpiński, Staropolska poezja ideałów ziemiańskich. Próba przekroju, Warszawa 1983. - S. Kot, Urok wsi i życia ziemiańskiego w poezji staropolskiej, Warszawa 1938. - A. Krzewińska, W stronę Arkadii, w: taż, Początki utopii w literaturze staropolskiej, Toruń 1994. - A. Krzewińska, Miejsca rozkoszne i miejsca straszne w tradycjach mitologiczno-religijnych, filozoficznych i literacko-retorycznych, w: Muzy i Hestia. Studia dedykowane Profesor Ludwice Ślękowej, red. M. Cieński i J. Sokolski, Wrocław 1999. - Staropolskie Arkadie, red. J. Dąbkowska-Kujko i J. Krauze-Karpińska, Warszawa 2010.

- A. Okopień-Sławińska, Sny i poetyka, „Teksty” 1973, z. 2 (w tym numerze, poświęconym w całości snom w literaturze, również inne artykuły).

- B. Otwinowska, Sen w poezji Jana Kochanowskiego, w: Jan Kochanowski 1584–1984. Epoka - twórczość - recepcja, red. J. Pelc, P. Buchwald-Pelcowa, B. Otwinowska, t. 1, Lublin 1989.

- M. Piasecka, Mistrzowie snu. Mickiewicz – Słowacki – Krasiński, Wrocław 1992.

- D. Künstler-Langner, Idea „vanitas”, jej tradycje, toposy w poezji polskiego baroku, Toruń 1993 (tu rozdz. IV).

- B. Mazurkowa, Mary i sny „prawdziwe” w poezji F.D. Kniaźnina, Kielce 1999. - J. K. Goliński, Barokowe igraszki z Hypnosem („Somni descriptio” – tajemnice snów, ogrodów, gabinetów...), „Ogród” 1994, z. 1.

- Topika antyczna w literaturze polskiej XX wieku. Studia, red. A. Brodzka i E. Sarnowska-Temeriusz, Wrocław 1992.

- E. Sarnowska-Temeriusz, Topika antyczna, w: Słownik literatury polskiej XX wieku, Wrocław 1993, s. 1083–1085.

- W. Gutowski, K. Jakowska, Topika chrześcijańska, w: Słownik literatury polskiej XX wieku, Wrocław 1993, s. 1085–1095. - N. Frye, Wielki Kod. Biblia i literatura, przeł. A. Fulińska, Bydgoszcz 1998. - Biblia a literatura, red. S. Sawicki, J. Gotfryd, Lublin 1986. - M. Krzysztofik, Od Biblii do literatury. Siedemnastowieczne dzieła literackie z ksiąg Starego Testamentu, Kraków 2003. - B. Popczyk-Szczęsna, Postać Judasza w dramacie polskim. Potyczki z referencją, Kraków 2003.

- Z. Zarębianka, Tropy sacrum w literaturze XX wieku. Od zagadnień motywicznych do perspektyw hermeneutycznych, Bydgoszcz 2001.

- A. Martuszewska, Topika literatury obiegów popularnych, w: Słownik literatury polskiej XX wieku, Wrocław 1993, s. 1104–1110.

- I. Maciejewska, Topika tradycji narodowych, w: Słownik literatury polskiej XX wieku, Wrocław 1993, s. 1124–1131.

Efekty uczenia się:

KA7_WG13, KA7_WG17, KA7_UW9, KA7_UW12,

KA7_KO4

Metody i kryteria oceniania:

heureza, dyskusja, prezentacje

aktywność w trakcie zajęć, prezentacje i referaty

Zajęcia w cyklu "Rok akademicki 2022/23" (zakończony)

Okres: 2022-10-01 - 2023-06-30
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: (brak danych)
Prowadzący grup: (brak danych)
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Skrócony opis:

Zajęcia zostaną poświęcone najważniejszym archetypom, toposom i motywom współtworzącym tożsamość kulturową Europy, obecnym w literaturze i kulturze polskiej. Ich problematyka zostanie ukazana zarówno przez pryzmat pierwotnego, retorycznego, jak i rozszerzonego, antropologicznego rodowodu. Celem zajęć będzie wskazanie źródeł tematycznego repertuaru literatury europejskiej, prześledzenie topiki kręgu śródziemnomorskiego i judeochrześcijańskiego, jej wieopostaciowości oraz funkcjonowania w literaturze i kulturze różnych epok. Ukazanie ich długiego trwania: znaczeniowej stałości i zmienności. Na zajęciach zostaną poddane analizie przykłady dzieł literackich i ikonograficznych prezentujące różne próby adaptacji, reinterpretacji, przenikania się i przeobrażeń omawianych archetypów i toposów.

Pełny opis:

Profil studiów: ogólnoakademicki

Forma studiów: stacjonarne

Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy

Dziedzina i dyscyplina nauki: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo

Rok studiów/semestr: I rok/semestr zimowy

Wymagania wstępne: Student orientuje się w procesie historycznoliterackim; zna zagadnienia z zakresu historii literatury ze studiów I stopnia

Liczba godzin zajęć dydaktycznych: 30 godz.

Metody dydaktyczne: heureza, dyskusja, prezentacje

Punkty ECTS: 3

Bilans nakładu pracy studenta:

Udział w ćwiczeniach: 15 x 2h = 30h

Przygotowanie do zajęć: 30h

Przygotowanie do zaliczenia i obecność na nim: 30h + 2h = 32h

Razem: 92h (odpowiada 3 pkt. ECTS)

Wskaźniki ilościowe:

Nakład pracy studenta związany z zajęciami:

- wymagający bezpośredniego udziału nauczyciela: 30h + 2h =32h (1 pkt ECTS);

- o charakterze praktycznym: 30h + 30h = 60h (2 pkt ECTS).

Literatura:

- M. Głowiński, Archetyp I, w: Słownik terminów literackich, red. J. Sławiński, Wrocław 1998.

- T. Kostkiewiczowa, Archetyp II, w: Słownik terminów literackich, red. J. Sławiński, Wrocław 1998.

- A. Okopień-Sławińska, Topos, w: Słownik terminów literackich, red. J. Sławiński, Wrocław 1998.

- J. Sławiński, Motyw, w: Słownik terminów literackich, red. J. Sławiński, Wrocław 1998.

- J. Abramowska, Powtórzenia i wybory, Poznań 1995 (tu: Topos i niektóre miejsca wspólne badań literackich)

- E. R. Curtius, Literatura europejska i łacińskie średniowiecze, tłum. A. Borowski, Kraków 1997.

- C. G. Jung, Archetypy i nieświadomość zbiorowa, przeł. R. Reszke, Warszawa 2016

- C. G. Jung, Archetypy i symbole. Pisma wybrane, przekład J. Prokopiuk, Warszawa 1993.

- N. Frye, Archetypy literatury, w: Współczesna teoria badań literackich zagranicą. Antologia, t. II, oprac. H. Markiewicz, Kraków 1976

- J. Pelc Motyw literacki, „Pamiętnik Literacki” 1952, t. 40.

- Hans Urs von Balthasar, Topos teatru świata, tłum. M. Mijalska, M. Rodkiewicz, W. Szymon, „Ethos. Kwartalnik Instytutu Jana Pawła II KUL” 20 (2007), nr 1–2, s. 17–30.

- R. Słobodzian, Oblicza metafory teatralnej – pochód przez stulecia, „Prace Literackie” 48 (2008), s. 151–169.

- J. Kotarska, „Jesteśmy jakby na grę persony ubrane”. Barokowe wersje toposu theatrum mundi, w: taż, Theatrum mundi. Ze studiów nad poezją staropolską, Gdańsk 1998.

- I. Sławińska, Świat jako spektakl, w: taż, Moja gorzka europejska ojczyzna, Warszawa 1988.

- J. Abramowska, Peregrynacja, w: Przestrzeń i literatura, red. M. Głowiński i A. Okopień-Sławińska, Wrocław 1978.

- T. Michałowska, Topika pielgrzyma i pielgrzymki w literaturze polskiego średniowiecza, w: Peregrinationes. Pielgrzymka w kulturze dawnej Europy, red. H. Manikowska, H. Zarembska, Warszawa 1995.

- A. Nowicka-Jeżowa, Homo viator – mundus – mors. Studia z dziejów eschatologii w literaturze staropolskiej, t. 1–3, Warszawa 1988.

- E. Wolicka, Odyseja – Politeja. Szkic o homerycko-platońskim rodowodzie „człowieka-pielgrzyma”, „Znak” 1992, z. 1.

- Ph. Wheelwright, Symbol archetypowy (zwłaszcza rozdz. Symboliczna postać pielgrzyma), tłum. M. - B. Fedewicz, w: Symbole i symbolika, wybór i wstęp M. Głowiński, Warszawa 1990.

- A. Wieczorkiewicz, Wędrowcy fikcyjnych światów. Pielgrzym, rycerz, włóczęga, Gdańsk 1996 (zwłaszcza Wprowadzenie, Pikarejskie włóczęgi i Zakończenie).

- J. Prokop, Dom rodzinny, J. Bachórz, Kobieta Polka, w: Słownik literatury polskiej XIX w., Wrocław 1994.

- M. Czermińska, Dom w autobiografii i powieści o dzieciństwie, w: Przestrzeń i literatura. Studia, red. M. Głowiński i A. Okopień-Sławińska, Wrocław 1978.

- A. Witkowska, Sławianie, my lubim sielanki, Warszawa 1972 (rozdz. VI: Białe ściany polskiego domu).

- E. R. Curtius, Literatura europejska i łacińskie średniowiecze, tłum. i oprac. A. Borowski, Kraków 1997, rozdział X: Krajobraz idealny. - M. Cieński, Rej, Krasicki i ziemiańska utopia. Pytania o ciągłość sarmatyzmu, w: Mikołaj Rej. W pięćsetlecie urodzin. Studia literaturoznawcze, red. J. Sokolski, M. Cieński, A. Kochan, Wrocław 2007. - A. Karpiński, Staropolska poezja ideałów ziemiańskich. Próba przekroju, Warszawa 1983. - S. Kot, Urok wsi i życia ziemiańskiego w poezji staropolskiej, Warszawa 1938. - A. Krzewińska, W stronę Arkadii, w: taż, Początki utopii w literaturze staropolskiej, Toruń 1994. - A. Krzewińska, Miejsca rozkoszne i miejsca straszne w tradycjach mitologiczno-religijnych, filozoficznych i literacko-retorycznych, w: Muzy i Hestia. Studia dedykowane Profesor Ludwice Ślękowej, red. M. Cieński i J. Sokolski, Wrocław 1999. - Staropolskie Arkadie, red. J. Dąbkowska-Kujko i J. Krauze-Karpińska, Warszawa 2010.

- A. Okopień-Sławińska, Sny i poetyka, „Teksty” 1973, z. 2 (w tym numerze, poświęconym w całości snom w literaturze, również inne artykuły).

- B. Otwinowska, Sen w poezji Jana Kochanowskiego, w: Jan Kochanowski 1584–1984. Epoka - twórczość - recepcja, red. J. Pelc, P. Buchwald-Pelcowa, B. Otwinowska, t. 1, Lublin 1989.

- M. Piasecka, Mistrzowie snu. Mickiewicz – Słowacki – Krasiński, Wrocław 1992.

- D. Künstler-Langner, Idea „vanitas”, jej tradycje, toposy w poezji polskiego baroku, Toruń 1993 (tu rozdz. IV).

- B. Mazurkowa, Mary i sny „prawdziwe” w poezji F.D. Kniaźnina, Kielce 1999. - J. K. Goliński, Barokowe igraszki z Hypnosem („Somni descriptio” – tajemnice snów, ogrodów, gabinetów...), „Ogród” 1994, z. 1.

- Topika antyczna w literaturze polskiej XX wieku. Studia, red. A. Brodzka i E. Sarnowska-Temeriusz, Wrocław 1992.

- E. Sarnowska-Temeriusz, Topika antyczna, w: Słownik literatury polskiej XX wieku, Wrocław 1993, s. 1083–1085.

- W. Gutowski, K. Jakowska, Topika chrześcijańska, w: Słownik literatury polskiej XX wieku, Wrocław 1993, s. 1085–1095. - N. Frye, Wielki Kod. Biblia i literatura, przeł. A. Fulińska, Bydgoszcz 1998. - Biblia a literatura, red. S. Sawicki, J. Gotfryd, Lublin 1986. - M. Krzysztofik, Od Biblii do literatury. Siedemnastowieczne dzieła literackie z ksiąg Starego Testamentu, Kraków 2003. - B. Popczyk-Szczęsna, Postać Judasza w dramacie polskim. Potyczki z referencją, Kraków 2003.

- Z. Zarębianka, Tropy sacrum w literaturze XX wieku. Od zagadnień motywicznych do perspektyw hermeneutycznych, Bydgoszcz 2001.

- A. Martuszewska, Topika literatury obiegów popularnych, w: Słownik literatury polskiej XX wieku, Wrocław 1993, s. 1104–1110.

- I. Maciejewska, Topika tradycji narodowych, w: Słownik literatury polskiej XX wieku, Wrocław 1993, s. 1124–1131.

Zajęcia w cyklu "Rok akademicki 2023/24" (w trakcie)

Okres: 2023-10-01 - 2024-06-30
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Jarosław Ławski
Prowadzący grup: Jarosław Ławski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Skrócony opis:

Zajęcia zostaną poświęcone najważniejszym archetypom, toposom i motywom współtworzącym tożsamość kulturową Europy, obecnym w literaturze i kulturze polskiej. Ich problematyka zostanie ukazana zarówno przez pryzmat pierwotnego, retorycznego, jak i rozszerzonego, antropologicznego rodowodu. Celem zajęć będzie wskazanie źródeł tematycznego repertuaru literatury europejskiej, prześledzenie topiki kręgu śródziemnomorskiego i judeochrześcijańskiego, jej wieopostaciowości oraz funkcjonowania w literaturze i kulturze różnych epok. Ukazanie ich długiego trwania: znaczeniowej stałości i zmienności. Na zajęciach zostaną poddane analizie przykłady dzieł literackich i ikonograficznych prezentujące różne próby adaptacji, reinterpretacji, przenikania się i przeobrażeń omawianych archetypów i toposów.

Pełny opis:

Profil studiów: ogólnoakademicki

Forma studiów: stacjonarne

Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy

Dziedzina i dyscyplina nauki: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo

Rok studiów/semestr: I rok/semestr zimowy

Wymagania wstępne: Student orientuje się w procesie historycznoliterackim; zna zagadnienia z zakresu historii literatury ze studiów I stopnia

Liczba godzin zajęć dydaktycznych: 30 godz.

Metody dydaktyczne: heureza, dyskusja, prezentacje

Punkty ECTS: 3

Bilans nakładu pracy studenta:

Udział w ćwiczeniach: 15 x 2h = 30h

Przygotowanie do zajęć: 30h

Przygotowanie do zaliczenia i obecność na nim: 30h + 2h = 32h

Razem: 92h (odpowiada 3 pkt. ECTS)

Wskaźniki ilościowe:

Nakład pracy studenta związany z zajęciami:

- wymagający bezpośredniego udziału nauczyciela: 30h + 2h =32h (1 pkt ECTS);

- o charakterze praktycznym: 30h + 30h = 60h (2 pkt ECTS).

Literatura:

- M. Głowiński, Archetyp I, w: Słownik terminów literackich, red. J. Sławiński, Wrocław 1998.

- T. Kostkiewiczowa, Archetyp II, w: Słownik terminów literackich, red. J. Sławiński, Wrocław 1998.

- A. Okopień-Sławińska, Topos, w: Słownik terminów literackich, red. J. Sławiński, Wrocław 1998.

- J. Sławiński, Motyw, w: Słownik terminów literackich, red. J. Sławiński, Wrocław 1998.

- J. Abramowska, Powtórzenia i wybory, Poznań 1995 (tu: Topos i niektóre miejsca wspólne badań literackich)

- E. R. Curtius, Literatura europejska i łacińskie średniowiecze, tłum. A. Borowski, Kraków 1997.

- C. G. Jung, Archetypy i nieświadomość zbiorowa, przeł. R. Reszke, Warszawa 2016

- C. G. Jung, Archetypy i symbole. Pisma wybrane, przekład J. Prokopiuk, Warszawa 1993.

- N. Frye, Archetypy literatury, w: Współczesna teoria badań literackich zagranicą. Antologia, t. II, oprac. H. Markiewicz, Kraków 1976

- J. Pelc Motyw literacki, „Pamiętnik Literacki” 1952, t. 40.

- Hans Urs von Balthasar, Topos teatru świata, tłum. M. Mijalska, M. Rodkiewicz, W. Szymon, „Ethos. Kwartalnik Instytutu Jana Pawła II KUL” 20 (2007), nr 1–2, s. 17–30.

- R. Słobodzian, Oblicza metafory teatralnej – pochód przez stulecia, „Prace Literackie” 48 (2008), s. 151–169.

- J. Kotarska, „Jesteśmy jakby na grę persony ubrane”. Barokowe wersje toposu theatrum mundi, w: taż, Theatrum mundi. Ze studiów nad poezją staropolską, Gdańsk 1998.

- I. Sławińska, Świat jako spektakl, w: taż, Moja gorzka europejska ojczyzna, Warszawa 1988.

- J. Abramowska, Peregrynacja, w: Przestrzeń i literatura, red. M. Głowiński i A. Okopień-Sławińska, Wrocław 1978.

- T. Michałowska, Topika pielgrzyma i pielgrzymki w literaturze polskiego średniowiecza, w: Peregrinationes. Pielgrzymka w kulturze dawnej Europy, red. H. Manikowska, H. Zarembska, Warszawa 1995.

- A. Nowicka-Jeżowa, Homo viator – mundus – mors. Studia z dziejów eschatologii w literaturze staropolskiej, t. 1–3, Warszawa 1988.

- E. Wolicka, Odyseja – Politeja. Szkic o homerycko-platońskim rodowodzie „człowieka-pielgrzyma”, „Znak” 1992, z. 1.

- Ph. Wheelwright, Symbol archetypowy (zwłaszcza rozdz. Symboliczna postać pielgrzyma), tłum. M. - B. Fedewicz, w: Symbole i symbolika, wybór i wstęp M. Głowiński, Warszawa 1990.

- A. Wieczorkiewicz, Wędrowcy fikcyjnych światów. Pielgrzym, rycerz, włóczęga, Gdańsk 1996 (zwłaszcza Wprowadzenie, Pikarejskie włóczęgi i Zakończenie).

- J. Prokop, Dom rodzinny, J. Bachórz, Kobieta Polka, w: Słownik literatury polskiej XIX w., Wrocław 1994.

- M. Czermińska, Dom w autobiografii i powieści o dzieciństwie, w: Przestrzeń i literatura. Studia, red. M. Głowiński i A. Okopień-Sławińska, Wrocław 1978.

- A. Witkowska, Sławianie, my lubim sielanki, Warszawa 1972 (rozdz. VI: Białe ściany polskiego domu).

- E. R. Curtius, Literatura europejska i łacińskie średniowiecze, tłum. i oprac. A. Borowski, Kraków 1997, rozdział X: Krajobraz idealny. - M. Cieński, Rej, Krasicki i ziemiańska utopia. Pytania o ciągłość sarmatyzmu, w: Mikołaj Rej. W pięćsetlecie urodzin. Studia literaturoznawcze, red. J. Sokolski, M. Cieński, A. Kochan, Wrocław 2007. - A. Karpiński, Staropolska poezja ideałów ziemiańskich. Próba przekroju, Warszawa 1983. - S. Kot, Urok wsi i życia ziemiańskiego w poezji staropolskiej, Warszawa 1938. - A. Krzewińska, W stronę Arkadii, w: taż, Początki utopii w literaturze staropolskiej, Toruń 1994. - A. Krzewińska, Miejsca rozkoszne i miejsca straszne w tradycjach mitologiczno-religijnych, filozoficznych i literacko-retorycznych, w: Muzy i Hestia. Studia dedykowane Profesor Ludwice Ślękowej, red. M. Cieński i J. Sokolski, Wrocław 1999. - Staropolskie Arkadie, red. J. Dąbkowska-Kujko i J. Krauze-Karpińska, Warszawa 2010.

- A. Okopień-Sławińska, Sny i poetyka, „Teksty” 1973, z. 2 (w tym numerze, poświęconym w całości snom w literaturze, również inne artykuły).

- B. Otwinowska, Sen w poezji Jana Kochanowskiego, w: Jan Kochanowski 1584–1984. Epoka - twórczość - recepcja, red. J. Pelc, P. Buchwald-Pelcowa, B. Otwinowska, t. 1, Lublin 1989.

- M. Piasecka, Mistrzowie snu. Mickiewicz – Słowacki – Krasiński, Wrocław 1992.

- D. Künstler-Langner, Idea „vanitas”, jej tradycje, toposy w poezji polskiego baroku, Toruń 1993 (tu rozdz. IV).

- B. Mazurkowa, Mary i sny „prawdziwe” w poezji F.D. Kniaźnina, Kielce 1999. - J. K. Goliński, Barokowe igraszki z Hypnosem („Somni descriptio” – tajemnice snów, ogrodów, gabinetów...), „Ogród” 1994, z. 1.

- Topika antyczna w literaturze polskiej XX wieku. Studia, red. A. Brodzka i E. Sarnowska-Temeriusz, Wrocław 1992.

- E. Sarnowska-Temeriusz, Topika antyczna, w: Słownik literatury polskiej XX wieku, Wrocław 1993, s. 1083–1085.

- W. Gutowski, K. Jakowska, Topika chrześcijańska, w: Słownik literatury polskiej XX wieku, Wrocław 1993, s. 1085–1095. - N. Frye, Wielki Kod. Biblia i literatura, przeł. A. Fulińska, Bydgoszcz 1998. - Biblia a literatura, red. S. Sawicki, J. Gotfryd, Lublin 1986. - M. Krzysztofik, Od Biblii do literatury. Siedemnastowieczne dzieła literackie z ksiąg Starego Testamentu, Kraków 2003. - B. Popczyk-Szczęsna, Postać Judasza w dramacie polskim. Potyczki z referencją, Kraków 2003.

- Z. Zarębianka, Tropy sacrum w literaturze XX wieku. Od zagadnień motywicznych do perspektyw hermeneutycznych, Bydgoszcz 2001.

- A. Martuszewska, Topika literatury obiegów popularnych, w: Słownik literatury polskiej XX wieku, Wrocław 1993, s. 1104–1110.

- I. Maciejewska, Topika tradycji narodowych, w: Słownik literatury polskiej XX wieku, Wrocław 1993, s. 1124–1131.

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet w Białymstoku.
ul. Świerkowa 20B, 15-328 Białystok tel: +48 85 745 70 00 (Centrala) https://uwb.edu.pl kontakt deklaracja dostępności USOSweb 7.0.3.0-1 (2024-04-02)