Uniwersytet w Białymstoku - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

Konwersatorium "Cenzura wobec literatury polskiej w PRL"

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 340-PS2-2KON16
Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Konwersatorium "Cenzura wobec literatury polskiej w PRL"
Jednostka: Wydział Filologiczny
Grupy: Filologia polska 2 rok sem.zimowy 2 stopień
Punkty ECTS i inne: 1.00 Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.

zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

monograficzne

Założenia (opisowo):

Na zajęciach zostanie poruszona kwestia cenzurowania prozy i poezji w Polsce w latach 1945-1989, a także wybranych aspektów z dwudziestowiecznej historii Polski.



1. Zajęcia organizacyjne. Wprowadzenie (9.03)



2. Kim był cenzor? (23.03)


Wielka ucieczka cenzora, reż. G. Braun, 1999.



3. Cenzura w PRL – kalendarium. (6.04)


Z. Romek, System cenzury PRL, w: T. Strzyżewski, Wielka księga cenzury PRL, Warszawa 2015.



4. Urząd, cenzorzy, dokumenty (20.04)



Wiśniewska-Grabarczyk Anna, „Czytelnik” ocenzurowany. Literatura w kryptotekstach – recenzjach cenzorskich okresu stalinizmu, Warszawa 2018.


Wiśniewska-Grabarczyk Anna, Archiwalia „pionierskiego” okresu powojennej cenzury. Literatura w poufnych biuletynach urzędu cenzury (1945-1951), „Sztuka Edycji” 2021, nr 2, s. 51-62.


Dodatkowo: Dokumenty do dziejów PRL, opr. D. Nałęcz, Warszawa 1994; „Biuletyn Informacyjno-Instrukcyjny”. Wybór dokumentów z 1955 r., red. K. Budrowska, M. Budnik, W. Gardocki, Białystok 2018.



5. Drugi obieg wydawniczy (4.05)


J. Polkowski, Ogień. Z notatek 1982-1983, [Kraków 1983].


Bez cenzury 1976-1989: literatura, ruch wydawniczy, teatr: bibliografia, red. J.


Kandziora, Warszawa 1999.



6. „Sztuka czytania między wierszami”. Cenzurowanie poezji (18.05)


Poeta pamięta: antologia poezji świadectwa i sprzeciwu 1944-1989, wyb. S. Barańczak, Warszawa 1989.



7. Metafory PRL-u (1.06)


J. Andrzejewski, Apelacja, Warszawa 1983.


A. Synoradzka, Andrzejewski, Kraków 1997.


Dodatkowo: J. Krzysztoń, Obłęd [wydanie dowolne, fragmenty].


M. Janion, Na statku szaleńców, w: J. Krzysztoń, Obłęd, Warszawa 2005.



8. Zniesienie cenzury w Polsce. Podsumowanie (15.06)


Kamińska K., Koniec cenzury PRL, „Studia Medioznawcze” 2014, nr 3.

Skrócony opis:

Celem zajęć jest przekazanie studentom wiedzy z zakresu cenzurowania literatury polskiej w latach 1945-1990. Omówione zostaną zarówno utwory literackie, które w jakiejś mierze zostały "skażone" poprzez kontrolę słowa; najważniejsze prace naukowe dotyczące cenzury PRL; jak również - wybrane dokumenty archiwalne z zespołu Głównego Urzędu Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk z Archiwum Akt Nowych w Warszawie.

Pełny opis:

Profil studiów: ogólnoakademicki

Forma studiów: stacjonarne

Przedmiot monograficzny

Dziedzina i dyscyplina nauki: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo

Liczba godzin dydaktycznych: 15 (konwersatorium)

Metody dydaktyczne: dyskusje, wykłady, projekty,

Punkty ECTS: 2

Bilans nakładu pracy studenta:

uczestnictwo w zajęciach - 14 godzin,

zapoznanie z literaturą - 30 godzin,

przygotowanie pracy zaliczeniowej - 4 godziny,

konsultacje - 1 godzina

Wskaźniki ilościowe:

nakład pracy studenta związany z zajęciami wymagającymi udziału nauczyciela - 16 godzin (0,5 ECTS),

nakład pracy studenta związany z zajęciami o charakterze praktycznym: 34 godziny (1,5 ECTS)

Literatura:

Bikont A., Szczęsna J., Lawina i kamienie. Pisarze wobec komunizmu, Warszawa 2006.

Budrowska K., Literatura i pisarze wobec cenzury PRL. 1948-1958, Białystok 2009.

Czapliński P., Ślady przełomu. O prozie polskiej 1976-1996, Kraków 1997.

Czapliński P., Śliwiński P., Literatura polska 1976-1998: przewodnik po prozie i poezji, Kraków 2000.

Dokumenty do dziejów PRL, opr. D. Nałęcz, Warszawa 1994.

Hobot J., Gra z cenzurą w poezji Nowej Fali (1968-1976), Kraków 2000.

Kondek S.A., Papierowa rewolucja. Oficjalny obieg książek w Polsce w latach 1948-

1955, Warszawa 1999.

Nasiłowska A., Literatura okresu przejściowego 1975-1989, Warszawa 2006.

„Nie należy dopuszczać do publikacji”: cenzura w PRL: zbiór studiów, red. G. Gzella,

J. Gzella, Toruń 2013.

Nie po myśli władzy. Studia nad cenzurą i zakresem wolności słowa na ziemiach

polskich od wieku XIX do czasów współczesnych, red. D. Degen, M. Żynda, Toruń

2012.

Pawlicki A., Kompletna szarość. Cenzura w latach 1965-1972. Instytucja i ludzie,

Warszawa 2001.

Skoczek A., Poezja stanu wojennego: antologia wierszy, piosenek, kontrafaktur, parafraz

i fraszek, Kraków 2014.

Skoczek A., Poezja świadectwa i sprzeciwu: stan wojenny w twórczości wybranych

polskich poetów, Kraków 2004.

Zakazane i niewygodne: ograniczanie wolności słowa od XIX do XXI wieku, red. D.

Degen, G. Gzella, J. Gzella, Toruń 2015.

Efekty uczenia się:

KA7_WG2 Zna i rozumie zaawansowane metody analizy, interpretacji i wartościowania komunikatów właściwych dla tradycji badawczej w zakresie literaturoznawstwa i językoznawstwa;

KA7_UWKOU1 Formułuje krytyczne sądy na podstawie samodzielniezebranych i zanalizowanych źródeł informacji, oraz potrafi ukierunkować innych w tym zakresie.Formułuje i testuje hipotezy związane z mniej i

bardziej złożonymi problemami badawczymi;

KA7_UWKOU1 Formułuje krytyczne sądy na podstawie samodzielniezebranych i zanalizowanych źródeł informacji, oraz potrafi ukierunkować innych w tym zakresie.Formułuje i testuje hipotezy związane z mniej i

bardziej złożonymi problemami badawczymi;

KA7_UWKOU1 Formułuje krytyczne sądy na podstawie samodzielniezebranych i zanalizowanych źródeł informacji, oraz potrafi ukierunkować innych w tym zakresie.Formułuje i testuje hipotezy związane z mniej i

bardziej złożonymi problemami badawczymi;

KA7_UWKOU1Formułuje krytyczne sądy na podstawie samodzielniezebranych i zanalizowanych źródeł informacji, oraz potrafi ukierunkować innych w tym zakresie.Formułuje i testuje hipotezy związane z mniej i

bardziej złożonymi problemami badawczymi.

Metody i kryteria oceniania:

Warunkiem zaliczenia przedmiotu jest obecność na zajęciach i czynny w nich udział, a także napisanie analizy i interpretacji wybranego tekstu. Dopuszczalna jest jedna nieobecność.

Zajęcia w cyklu "Rok akademicki 2023/24" (w trakcie)

Okres: 2023-10-01 - 2024-06-30
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Konwersatorium, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Wiktor Gardocki
Prowadzący grup: Wiktor Gardocki
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Skrócony opis:

Celem zajęć jest przekazanie studentom wiedzy z zakresu cenzurowania literatury polskiej w latach 1945-1990. Omówione zostaną zarówno utwory literackie, które w jakiejś mierze zostały "skażone" poprzez kontrolę słowa; najważniejsze prace naukowe dotyczące cenzury PRL; jak również - wybrane dokumenty archiwalne z zespołu Głównego Urzędu Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk z Archiwum Akt Nowych w Warszawie.

Pełny opis:

Na zajęciach zostanie poruszona kwestia cenzurowania prozy i poezji w Polsce w latach 1945-1989, a także wybranych aspektów z dwudziestowiecznej historii Polski.

1. Zajęcia organizacyjne. Wprowadzenie

2. J. Iwaszkiewicz, Wzlot

3. H. Grynberg, Ekipa "Antygona"

4. J. Gierałtowski, Wakacje kata

5. Drugi obieg wydawniczy

J. Polkowski, Ogień. Z notatek 1982-1983, [Kraków 1983].

Bez cenzury 1976-1989: literatura, ruch wydawniczy, teatr: bibliografia, red. J.

Kandziora, Warszawa 1999.

6. „Sztuka czytania między wierszami”. Cenzurowanie poezji

Poeta pamięta: antologia poezji świadectwa i sprzeciwu 1944-1989, wyb. S. Barańczak, Warszawa 1989.

7. Urząd, cenzorzy, dokumenty

8. Zniesienie cenzury w Polsce. Podsumowanie

Kamińska K., Koniec cenzury PRL, „Studia Medioznawcze” 2014, nr 3.

Dodatkowo:

Janion M., Na statku szaleńców, w: J. Krzysztoń, Obłęd, Warszawa 2005.

Krzysztoń J., Obłęd [wydanie dowolne, fragmenty].

Romek Z., System cenzury PRL, w: T. Strzyżewski, Wielka księga cenzury PRL, Warszawa 2015.

Wiśniewska-Grabarczyk Anna, „Czytelnik” ocenzurowany. Literatura w kryptotekstach – recenzjach cenzorskich okresu stalinizmu, Warszawa 2018.

Wiśniewska-Grabarczyk Anna, Archiwalia „pionierskiego” okresu powojennej cenzury. Literatura w poufnych biuletynach urzędu cenzury (1945-1951), „Sztuka Edycji” 2021, nr 2, s. 51-62.

Literatura:

Bikont A., Szczęsna J., Lawina i kamienie. Pisarze wobec komunizmu, Warszawa 2006.

Budrowska K., Literatura i pisarze wobec cenzury PRL. 1948-1958, Białystok 2009.

Czapliński P., Ślady przełomu. O prozie polskiej 1976-1996, Kraków 1997.

Czapliński P., Śliwiński P., Literatura polska 1976-1998: przewodnik po prozie i poezji, Kraków 2000.

Dokumenty do dziejów PRL, opr. D. Nałęcz, Warszawa 1994.

Hobot J., Gra z cenzurą w poezji Nowej Fali (1968-1976), Kraków 2000.

Kondek S.A., Papierowa rewolucja. Oficjalny obieg książek w Polsce w latach 1948-

1955, Warszawa 1999.

Nasiłowska A., Literatura okresu przejściowego 1975-1989, Warszawa 2006.

„Nie należy dopuszczać do publikacji”: cenzura w PRL: zbiór studiów, red. G. Gzella,

J. Gzella, Toruń 2013.

Nie po myśli władzy. Studia nad cenzurą i zakresem wolności słowa na ziemiach

polskich od wieku XIX do czasów współczesnych, red. D. Degen, M. Żynda, Toruń

2012.

Pawlicki A., Kompletna szarość. Cenzura w latach 1965-1972. Instytucja i ludzie,

Warszawa 2001.

Skoczek A., Poezja stanu wojennego: antologia wierszy, piosenek, kontrafaktur, parafraz

i fraszek, Kraków 2014.

Skoczek A., Poezja świadectwa i sprzeciwu: stan wojenny w twórczości wybranych

polskich poetów, Kraków 2004.

Zakazane i niewygodne: ograniczanie wolności słowa od XIX do XXI wieku, red. D.

Degen, G. Gzella, J. Gzella, Toruń 2015.

Dodatkowo:

Wielka ucieczka cenzora, reż. G. Braun, 1999.

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet w Białymstoku.
ul. Świerkowa 20B, 15-328 Białystok tel: +48 85 745 70 00 (Centrala) https://uwb.edu.pl kontakt deklaracja dostępności USOSweb 7.0.2.0 (2024-02-26)