Uniwersytet w Białymstoku - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Religioznawstwo kognitywne

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 0500-KS1-2REK Kod Erasmus / ISCED: 14.951 / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Religioznawstwo kognitywne
Jednostka: Instytut Socjologii i Kognitywistyki
Grupy: 3L stac. studia I stopnia kognitywistyka - przedm. obowiązkowe
Punkty ECTS i inne: 3.00
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Założenia (opisowo):

Program przedmiotu obejmuje teorie dotyczące relacji między zjawiskami biologicznymi, w szczególności neurobiologicznymi a fenomenami religijnymi, relacji między religią jako zjawiskiem społecznym i indywidualnym a procesem ewolucji gatunku ludzkiego, analizę procesów poznawczych występujących w świadomości religijnej.

Tryb prowadzenia przedmiotu:

w sali

Skrócony opis:

Program przedmiotu obejmuje teorie dotyczące relacji między zjawiskami biologicznymi, w szczególności neurobiologicznymi a fenomenami religijnymi, relacji między religią jako zjawiskiem społecznym i indywidualnym a procesem ewolucji gatunku ludzkiego, analizę procesów poznawczych występujących w świadomości religijnej.

Pełny opis:

Przedmiotem zajęć są: klasyczne teorie religiologiczne; specyfika kognitywnego podejścia do religii; teza o naturalności religii; struktura idei religijnych – zasada minimalnej kontrintuicyjności (Pascal Boyer); teoria kompetencji rytualnej (Thomas Lawson, Robert McCauley); zasada poprawności teologicznej (Justin Barret), religia jako rodzaj antropomorfizmu (Stewart Guthrie); religia w kontekście ewolucji (religia jako adaptacja, religia jako produkt uboczny adaptacji); krytyka i interpretacja zjawiska religii w świetle nowego ateizmu (R. Dawkins, D. Dennett); biologia praktyk duchowych; wpływ mózgu na religijne idee i zachowania – doświadczenie religijne a neurobiologia; NDE w kontekście neurobiologii; religia a zdrowie (fizyczne i psychiczne) (Herbert Benson); pojęcie Boga w kontekście badań neurobiologicznych (Andrew Newberg).

Literatura:

Wykład

Literatura obowiązkowa:

1. P. Boyer, I człowiek stworzył bogów…Jak powstała religia?, Warszawa 2005;

Literatura uzupełniająca:

1. S. Atran, Ewolucyjny krajobraz religii, tłum. M. Kolan, Kraków 2013;

2. Motak, Religia w perspektywie antropologii kognitywnej, w: Religioznawstwo polskie XXI wieku, w: Z. Stachowski (red.), Religioznawstwo polskie w XXI wieku, Tyczyn 2005, s. 839-845;

3. Ł. Jędrzejczak, O powstawaniu doznań mistycznych. Podejście neurokognitywne, Olsztyn 2010.

Cwiczenia:

Literatura podstawowa:

1. K. Jodkowski, Ewolucjonizm bez Darwina?, http://www.jodkowski.pl/rodzina_html/teksty/watpliwosci.html (fragmenty)

2. K. Rajewicz, Przyrodnicze a teologiczne ujęcie genezy i rozwoju człowieka, http://www.dbc.wroc.pl/Content/2344/Rajewicz.pdf, s. 153-202

3. R. Dawkins, Bóg urojony, tłum. P. Szwajcer, Warszawa 2007, rozdział: Korzenie religii.

4. K. Kowalczyk-Purol, Religia w perspektywie ewolucjonistycznej, http://czasopisma.upjp2.edu.pl/seminascientiarum/article/view/700

5. R. Dawkins, Samolubny gen, tłum. M. Skoneczny, Warszawa 1996, rozdz. Memy, nowe replikatory.

6. F. de Waal, Małpy i filozofowie, tłum. B. Brożek, M. Furman, Kraków 2014, s. 18-62.

7. O. Sacks, Halucynacje, tłum. J. Łoziński, Poznań 2014, s. 165-198.

8. Long, P. Perry, Co cię czeka po śmierci? Naukowe dowody na istnienie życia po życiu, tłum. M. Rydzewska, Białystok 2011, s. 6-56.

9. O’Leary, M. Beauregard, Duchowy mózg. Neuronaukowa argumentacja za istnieniem duszy, tłum. Z. Kasprzyk, Kraków 2011, s. 79-166.

10. Kowalczyk, Neuroteologia – naturalistyczna konceptualizacja doświadczenia religijnego, Hybris 17 (2012), 50-79.

Literatura uzupełniająca:

1. S. Atran, Ewolucyjny krajobraz religii, tłum. M. Kolan, Kraków 2013, 45-68;

2. P. Boyer, I człowiek stworzył bogów… Jak powstała religia?, Warszawa 2005, 37-59.

3. J. Bremer, Pojęcie duszy w naukach kognitywnych, „Filozofia chrześcijańska”, 7 (2010), 37-63;

4. A. E. McGrath, Bóg Dawkinsa. Geny, memy i sens życia. tłum. J. Gilewicz, Kraków 2008.

5. J. Bremer, Czy wolna wola jest wolna? Kompatybilizm na tle badań interdyscyplinarnych, Kraków 2013.

6. J. Bremer, Jak to jest być świadomym. Analityczne teorie umysłu a problem neuronalnych podstaw świadomości, Warszawa 2005.

7. J. Bremer, Osoba – fikcja czy rzeczywistość? Tożsamość i jedność Ja w świetle badań neurologicznych, Kraków 2008.

8. Ł. Jędrzejczak, O powstawaniu doznań mistycznych. Podejście neurokognitywne, Olsztyn 2010, 11-37;

9. A. E. McGrath, J. Collicutt, Bóg nie jest urojeniem. Złudzenie Dawkinsa, tłum. J. Wolak, Kraków 2007, 59-86;

10. D. Motak, Religia w perspektywie antropologii kognitywnej, w: Religioznawstwo polskie XXI wieku, w: Z. Stachowski (red.), Religioznawstwo polskie w XXI wieku, Tyczyn 2005, 839-845;

11. J. Vetulani, Neurobiologiczne podstawy moralności, Rocznik Polskiej Akademii Umiejętności, Rok 2007/2008, Kraków 2008, 141-161;

12. B. Wójcik, Neuroteologia - fakty i mity. „Zagadnienia Filozoficzne w Nauce”. XXXIII, 2003, s. 150-135.

Efekty uczenia się:

W1 Student rozumie podstawowe pojęcia dyscyplin wchodzących w skład „kognitywistyki i komunikacji”;

W2 ma wiedzę na temat kulturowych, społecznych i

instytucjonalnych uwarunkowań procesów komunikacyjnych.

U1 Student posiada umiejętność rozumienia, analizy i interpretacji

zjawisk społeczno-kulturowych z perspektywy kognitywistycznej;

U2 posługuje się różnorodnymi kodami w komunikacji

społecznej i międzykulturowej.

K1 aktywie uczestniczy w życiu społecznym i kulturalnym

wykorzystując wiedzę z zakresu „kognitywistyki i

komunikacji”;

K2 cechuje go otwartość na nowe tendencje we współczesnej

Nauce i w społeczeństwie.

Metody i kryteria oceniania:

Wykład, ćwiczenia (lektura tekstów, dyskusja);

Zaliczenie: egzamin (wykład), zaliczenie na ocenę (ćwiczenia).

Zajęcia w cyklu "Rok akademicki 2019/20" (zakończony)

Okres: 2019-10-01 - 2020-06-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Zbigniew Kaźmierczak, Konrad Talmont-Kamiński
Prowadzący grup: Zbigniew Kaźmierczak, Konrad Talmont-Kamiński
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
Skrócony opis:

Program przedmiotu obejmuje teorie dotyczące relacji między zjawiskami biologicznymi, w szczególności neurobiologicznymi a fenomenami religijnymi, relacji między religią jako zjawiskiem społecznym i indywidualnym a procesem ewolucji gatunku ludzkiego, analizę procesów poznawczych występujących w świadomości religijnej.

Pełny opis:

Na wykładzie omawia się następujące kwestie: klasyczne teorie religiologiczne; specyfika kognitywnego podejścia do religii; teza o naturalności religii; struktura idei religijnych – zasada minimalnej kontrintuicyjności (Pascal Boyer); teoria kompetencji rytualnej (Thomas Lawson, Robert McCauley); zasada poprawności teologicznej (Justin Barret), religia jako rodzaj antropomorfizmu (Stewart Guthrie); religia w kontekście ewolucji (religia jako adaptacja, religia jako produkt uboczny adaptacji); krytyka i interpretacja zjawiska religii w świetle nowego ateizmu (R. Dawkins, D. Dennett); biologia praktyk duchowych; wpływ mózgu na religijne idee i zachowania – doświadczenie religijne a neurobiologia; NDE w kontekście neurobiologii; religia a zdrowie (fizyczne i psychiczne) (Herbert Benson); pojęcie Boga w kontekście badań neurobiologicznych (Andrew Newberg).

Literatura:

Wykład

Literatura obowiązkowa:

1. P. Boyer, I człowiek stworzył bogów…Jak powstała religia?, Warszawa 2005;

Literatura uzupełniająca:

1. S. Atran, Ewolucyjny krajobraz religii, tłum. M. Kolan, Kraków 2013;

2. Motak, Religia w perspektywie antropologii kognitywnej, w: Religioznawstwo polskie XXI wieku, w: Z. Stachowski (red.), Religioznawstwo polskie w XXI wieku, Tyczyn 2005, s. 839-845;

3. Ł. Jędrzejczak, O powstawaniu doznań mistycznych. Podejście neurokognitywne, Olsztyn 2010.

Cwiczenia:

Literatura podstawowa:

1. K. Jodkowski, Ewolucjonizm bez Darwina?, http://www.jodkowski.pl/rodzina_html/teksty/watpliwosci.html (fragmenty)

2. K. Rajewicz, Przyrodnicze a teologiczne ujęcie genezy i rozwoju człowieka, http://www.dbc.wroc.pl/Content/2344/Rajewicz.pdf, s. 153-202

3. R. Dawkins, Bóg urojony, tłum. P. Szwajcer, Warszawa 2007, rozdział: Korzenie religii.

4. K. Kowalczyk-Purol, Religia w perspektywie ewolucjonistycznej, http://czasopisma.upjp2.edu.pl/seminascientiarum/article/view/700

5. R. Dawkins, Samolubny gen, tłum. M. Skoneczny, Warszawa 1996, rozdz. Memy, nowe replikatory.

6. F. de Waal, Małpy i filozofowie, tłum. B. Brożek, M. Furman, Kraków 2014, s. 18-62.

7. O. Sacks, Halucynacje, tłum. J. Łoziński, Poznań 2014, s. 165-198.

8. Long, P. Perry, Co cię czeka po śmierci? Naukowe dowody na istnienie życia po życiu, tłum. M. Rydzewska, Białystok 2011, s. 6-56.

9. O’Leary, M. Beauregard, Duchowy mózg. Neuronaukowa argumentacja za istnieniem duszy, tłum. Z. Kasprzyk, Kraków 2011, s. 79-166.

10. Kowalczyk, Neuroteologia – naturalistyczna konceptualizacja doświadczenia religijnego, Hybris 17 (2012), 50-79.

Literatura uzupełniająca:

1. S. Atran, Ewolucyjny krajobraz religii, tłum. M. Kolan, Kraków 2013, 45-68;

2. P. Boyer, I człowiek stworzył bogów… Jak powstała religia?, Warszawa 2005, 37-59.

3. J. Bremer, Pojęcie duszy w naukach kognitywnych, „Filozofia chrześcijańska”, 7 (2010), 37-63;

4. A. E. McGrath, Bóg Dawkinsa. Geny, memy i sens życia. tłum. J. Gilewicz, Kraków 2008.

5. J. Bremer, Czy wolna wola jest wolna? Kompatybilizm na tle badań interdyscyplinarnych, Kraków 2013.

6. J. Bremer, Jak to jest być świadomym. Analityczne teorie umysłu a problem neuronalnych podstaw świadomości, Warszawa 2005.

7. J. Bremer, Osoba – fikcja czy rzeczywistość? Tożsamość i jedność Ja w świetle badań neurologicznych, Kraków 2008.

8. Ł. Jędrzejczak, O powstawaniu doznań mistycznych. Podejście neurokognitywne, Olsztyn 2010, 11-37;

9. A. E. McGrath, J. Collicutt, Bóg nie jest urojeniem. Złudzenie Dawkinsa, tłum. J. Wolak, Kraków 2007, 59-86;

10. D. Motak, Religia w perspektywie antropologii kognitywnej, w: Religioznawstwo polskie XXI wieku, w: Z. Stachowski (red.), Religioznawstwo polskie w XXI wieku, Tyczyn 2005, 839-845;

11. J. Vetulani, Neurobiologiczne podstawy moralności, Rocznik Polskiej Akademii Umiejętności, Rok 2007/2008, Kraków 2008, 141-161;

12. B. Wójcik, Neuroteologia - fakty i mity. „Zagadnienia Filozoficzne w Nauce”. XXXIII, 2003, s. 150-135.

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet w Białymstoku.