Uniwersytet w Białymstoku - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

Spektrometria mas w analizie substancji biologicznie czynnych

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 310-CS2-2PCAN-3
Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Spektrometria mas w analizie substancji biologicznie czynnych
Jednostka: Wydział Chemii
Grupy: 2L stac. II stopnia studia chemiczne-przedm.fakultatywne
II rok II stopień Chemia sem. letni
Punkty ECTS i inne: 2.00 Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.

zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

fakultatywne

Tryb prowadzenia przedmiotu:

w sali

Skrócony opis:

Tematyka przedmiotu obejmuje zagadnienia związane z budową spektrometru mas i technik sprzężonych np. chromatografii cieczowej sprzężonej ze spektrometrią mas (LC-MS) oraz chromatografii gazowej połączonej ze spektrometrią mas w kontekście analizy substancji biologicznie czynnych. Przedstawiane są także przykłady wykorzystania spektrometrii mas w badaniach biochemicznych (np. metabolomice, proteomice), kryminalistycznych oraz związanych z ochroną środowiska.

Pełny opis:

1. Budowa spektrometru mas, metody jonizacji próbki, rodzaje stosowanych analizatorów i ich charakterystyka.

2. Proces fragmentacji związków bioaktywnych i wybór odpowiedniego trybu analizy (np. MRM, Product Ion Scan, Neutral Loss, Precursor Ion Scan).

3. Kolumny chromatograficzne i fazy ruchome stosowane w chromatografii cieczowej.

4. Techniki sprzężone np. chromatografia cieczowa połączona ze spektrometrią mas (LC-MS) oraz chromatografia gazowa połączona ze spektrometrią mas (GC-MS) w kontekście analizy substancji biologicznie czynnych. Tandemowa spektrometria mas (MS/MS).

5. Procedury analityczne oznaczania substancji biologicznie czynnych (np. antybiotyków, antagonistów receptorów histaminowych, związków polifenolowych, pestycydów) w próbkach: środowiskowych (np. wodach powierzchniowych, ściekach, glebach, osadach dennych), biologicznych (np. osoczu, surowicy krwi) oraz żywności (np. produktach nabiałowych, naparach roślinnych).

6. Analiza toksykologiczna: etapy procedury, pobranie i przygotowanie próbek, metody instrumentalne, kalibracja, identyfikacja i oznaczanie analitów, metody przesiewowe i metody potwierdzające.

7. Analiza nowych substancji psychoaktywnych i rozróżnianie ich izomerów strukturalnych; niskorozdzielcza LR-MS i wysokorozdzielcza HR-MS – stosowane analizatory mas, sposoby zbierania danych, zalety, wady, obszary zastosowań,

8. Analiza substancji o działaniu dopingowym, lista substancji zabronionych, skutki stosowania dopingu, próbki do kontroli antydopingowej: rodzaje, sposoby pobierania i przygotowania do analizy, przebieg analizy kontroli dopingowej, substancje progowe i nieprogowe, analiza steroidów anaboliczno-androgennych, analiza leków stosowanych niezgodnie z przeznaczeniem.

9. Analiza śladowa pierwiastków o działaniu fizjologicznym, toksycznym i leczniczym metodami spektrometrii mas z jonizacją w plazmie indukcyjnie sprzężonej (ICP-MS) oraz odparowania laserowego w połączeniu ze spektrometrią mas z jonizacją w plazmie indukcyjnie sprzężonej (LA-ICP-MS) - zasady oznaczeń, aparatura, interferencje i sposoby eliminacji, rodzaje analizowanych próbek, sposoby ich przygotowania, kalibracja, wymagania dotyczące zanieczyszczenia produktów leczniczych pierwiastkami, analiza leków, suplementów, tkanek biologicznych.

Literatura:

1. Spektrometria mas-podstawy i zastosowania, Witold Danikiewicz, PWN, Warszawa, 2020.

2. Spektrometria mas, pod red. Piotra Sudera i Jerzego Silberringa, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2006.

3. Spektrometria mas, Edmond de Hoffmann, Jean Charette, Vincent Stroobant, WNT, Warszawa, 1998.

4. Analityka sądowa, Paweł Kościelniak, Renata Wietecha-Posłuszny, Małgorzata Król, Michał Woźniakiewicz, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2022.

5. Bioanalityka w nauce i życiu, Irena Staneczko-Baranowska, Bogusław Buszewski, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2020.

6. Metody analitycznej spektrometrii atomowej - teoria i praktyka, Wiesław Żyrnicki, Jolanta Borkowska-Burnecka, Ewa Bulska, Ewa Szmyd, Wydawnictwo Malamut, 2010.

Efekty uczenia się:

1. Student zna i rozumie zagadnienia w zakresie rozszerzonym z chemii oraz pogłębia wiedzę z zakresu wybranej specjalizacji (KP7_WG1).

2. Student zna i rozumie nowoczesne techniki pomiarowe stosowane w analizie chemicznej, objaśnia teoretyczne podstawy działania aparatury pomiarowej stosowanej w badaniach chemicznych (KP7_WG5).

3. Student jest gotów do krytycznej oceny informacji rozpowszechnianych w mediach, szczególnie z zakresu chemii, rozumie potrzebę systematycznego zapoznawania się z literaturą fachową (KP7_KK1).

Metody i kryteria oceniania:

Egzamin pisemny na ocenę.

Zajęcia w cyklu "Rok akademicki 2023/24" (w trakcie)

Okres: 2023-10-01 - 2024-06-30
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Wykład, 15 godzin, 999 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Ilona Kiszkiel-Taudul, Barbara Leśniewska
Prowadzący grup: Marta Hryniewicka, Ilona Kiszkiel-Taudul, Barbara Leśniewska, Aneta Sokół
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin

Zajęcia w cyklu "Rok akademicki 2024/25" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2024-10-01 - 2025-06-30

Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Wykład, 15 godzin, 999 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: (brak danych)
Prowadzący grup: (brak danych)
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet w Białymstoku.
ul. Świerkowa 20B, 15-328 Białystok tel: +48 85 745 70 00 (Centrala) https://uwb.edu.pl kontakt deklaracja dostępności mapa serwisu USOSweb 7.0.4.0-2 (2024-05-20)