Metodologia nauki

kształcenia ogólnego
obowiązkowe

Założeniem przedmiotu jest wprowadzenie studiującego do zagadnień związanych z rozwojem metodologii nauki i uwypuklenie znaczenia rewolucji naukowych, a także podkreślenie kumulatywnego aspektu dyscypliny takiej jak fizyka i jej związku z innymi obszarami twórczej aktywności ludzkiej (humanistyka, nauki społeczne).

w sali

Metodologia nauki jest jednosemestralnym kursem przedmiotu, obejmującym 15 godzin wykładu i 15 godzin konwersatorium (1 godzinę wykładu i 1 godzinę konwersatorium tygodniowo).

Profil studiów: ogólnoakademicki.

Forma studiów: stacjonarne.

Moduł: przedmioty kształcenia ogólnego.

Dziedzina i dyscyplina nauki: nauki przyrodnicze i matematyczne, nauki fizyczne.

Rok studiów, semestr: 3. rok, 6. semestr, studia I stopnia.

Wymagania wstępne: brak.

Metody dydaktyczne: wykład, dyskusje, konsultacje, samodzielne studiowanie.

Profil studiów: ogólnoakademicki

Forma studiów: stacjonarne

Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy

Dziedzina i dyscyplina nauki: Dziedzina nauk ścisłych i przyrodniczych, Dyscyplina nauki fizyczne

Poziom kształcenia: studia drugiego stopnia

Rok studiów/semestr: 2. rok/4. semestr

Punkty ECTS: 2

Wymagania wstępne: brak

Bilans nakładu pracy studenta:

- udział w wykładach (15 godz.),

- udział w konwersatoriach (15 godz.),

- udział w konsultacjach (15 godz.),

- praca własna studenta w domu (0 godz.),

Wskaźniki ilościowe:

- nakład pracy studenta związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela - 2.0 ECTS;

- nakład pracy studenta związany z samodzielna pracą - 0.0 ECTS.

Zasady użycia sztucznej inteligencji (SI):

Podczas zajęć dozwolone jest korzystanie z systemów SI w zakresie:

1. Tłumaczenia maszynowego tekstów źródłowych z języków obcych.

2. Wyszukiwania i organizowania źródeł naukowych.

3. Tworzenia symulacji i modelowania omawianych na wykładzie zjawisk fizycznych.

W przypadku stwierdzenia naruszeń powyższych zasad, osoba kształcąca się może zostać pociągnięta do odpowiedzialności na podstawie odrębnych przepisów dyscyplinarnych.

Treść nauczania obejmuje:

1) Wprowadzenie do zagadnień ontologicznych i epistemologicznych.

2) Prawa w naukach przyrodniczych:

a) sądy syntetyczne i analityczne, sądy a priori, sądy a posteriori,

b) prawa przyrody jako sądy,

c) relacyjność praw przyrodniczych,

d) prawa w naukach humanistycznych i społecznych,

e) porównanie praw przyrody i praw nauki,

f) cechy praw w naukach przyrodniczych.

3) Struktura wiedzy w oparciu o prawa w naukach przyrodniczych:

a) sądy jednostkowe, sądy o istnieniu, sądy ogólne,

b) teorie jako struktury praw nauki.

4) Funkcje praw w naukach przyrodniczych:

a) opis faktów,

b) tworzenie definicji,

c) wyjaśnianie i przewidywanie.

5) Drogi prowadzące do odkrywania praw w naukach przyrodniczych:

a) indukcja, indukcja enumeracyjna, indukcja eliminacyjna, redukcja,

b) dedukcja, indukcja zupełna (matematyczna),

c) metoda hipotetyczno-dedukcyjna, głębokie hipotezy,

d) potwierdzanie (konfirmacja) hipotez, falsyfikacja hipotez, eksperyment krzyżowy,

e) idealizacja, obiektywności i przybliżony charakter praw w naukach przyrodniczych, faktualizacja, konwencje a prawa w naukach przyrodniczych,

f) tajemnica odkrycia.

6) Determinizm i indeterminizm:

a) prawa jednoznaczne, prawa kauzalne, prawa statystyczne,

b) przykłady w fizyce, chemii, biologii,

c) przykłady w naukach społecznych,

d) przyczynowość.

7) Klasyfikacje formalne praw przyrodniczych i innych.

8) Klasyfikacje formalne nauk.

1) Władysław Krajewski “Prawa nauki”, KIW, Warszawa, 1998

2) Thomas Kuhn “Struktura rewolucji naukowych”, FA, Warszawa, 2001

Wiedza, absolwent zna i rozumie:

KP7_WG2 w pogłębionym stopniu współczesne teorie fizyczne oraz, w zakresie przewidzianym programem kształcenia

KP7_WG3 problematykę dotyczącą narzędzi i metod stosowanych w różnych dziedzinach fizyki, oraz w zakresie przewidzianym programem kształcenia

KP7_WK1 ekonomiczne, prawne oraz społeczne aspekty związane z zawodem fizyka

Umiejętności, absolwent potrafi:

KP7_UW2 dobrać i zastosować w praktyce narzędzia badawcze właściwe dla danej dziedziny fizyki

KP7_UW3 ilościowo i jakościowo wyjaśnić przebieg złożonych zjawisk w oparciu o prawa fizyki

KP7_UO1 zaplanować i przeprowadzić badania naukowe w wybranej dziedzinie fizyki i astronomii, dobierając odpowiednie narzędzia badawcze w zakresie przewidzianym programem kształcenia

KP7_UU1 ocenić wartość konkretnych kompetencji badawczych na rynku pracy i zaplanować działania prowadzące do ich uzyskania

Kompetencje społeczne, absolwent jest gotów do:

KP7_KK2 krytycznej oceny posiadanej wiedzy mierząc się z rzeczywistymi problemami badawczymi i stosowanymi w wybranej dziedzinie fizyki

KP7_KO1 kreatywnego myślenia i działania w instytucjach badawczych, rozwojowych i usługowych wykorzystujących narzędzia i dorobek fizyki

KP7_KR1 przyjęcia odpowiedzialności wynikającej z etyki pracy fizyka.

Zasady użycia sztucznej inteligencji (SI):

Podczas zajęć dozwolone jest korzystanie z systemów SI w zakresie:

1. Tłumaczenia maszynowego tekstów źródłowych z języków obcych.

2. Wyszukiwania i organizowania źródeł naukowych.

3. Tworzenia symulacji i modelowania omawianych na wykładzie zjawisk fizycznych.

W przypadku stwierdzenia naruszeń powyższych zasad, osoba kształcąca się może zostać pociągnięta do odpowiedzialności na podstawie odrębnych przepisów dyscyplinarnych.

Studenci uczestniczą w wykładzie i konwersatorium. Są stymulowani do zadawania pytań i dyskusji.

Po zakończeniu kształcenia z przedmiotu metodologia nauki odbywa się pisemne lub ustne zaliczenie konwersatorium oraz egzamin pisemny lub ustny, zależnie od poziomu grupy studenckiej, które weryfikują uzyskaną wiedzę.

Studenci otrzymują listy zagadnień do samodzielnego opracowania, których treść jest skorelowana z treścią wykładu. Podczas konwersatorium referują wybrane zagadnienia dotyczące metodologii nauki. Prowadzący zwraca szczególną uwagę na rozumienie używanych pojęć, klarowność prezentacji, stymuluje grupę do zadawania pytań i dyskusji.

Zaliczenie zajęć odbywa się na podstawie oceny, która uwzględnia:

1. Umiejętność prezentacji zagadnień z metodologii nauki.

2. Umiejętność dyskusji na tematy związane z przedmiotem.

3. Umiejętność korzystania z zasobów literatury i Internetu.

Wdrożone jest ocenianie ciągłe przez prowadzącego zajęcia.

Ocena końcowa jest wyrażona liczbą przewidzianą w regulaminie studiów, która uwzględnia ocenę wiedzy, umiejętności i kompetencji studenta.

Skala ocen:

bardzo dobry 5, od 100% do 91%,

dobry plus 4,5, od 90% do 81%,

dobry 4, od 80% do 71%,

dostateczny plus 3,5, od 70% do 61%,

dostateczny 3, od 60% do 51%,

niedostateczny 2, od 50% do 0%.