Uniwersytet w Białymstoku - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

Warsztat wschodoznawcy

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 470-SW1-1WWZ
Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Warsztat wschodoznawcy
Jednostka: Wydział Historii
Grupy: 3L stac.I st.studia wschodnie - przedmioty obowiązkowe
Studia Wschodnie I rok I stopnia sem. zimowy
Punkty ECTS i inne: 3.00 Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.

zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Tryb prowadzenia przedmiotu:

w sali

Skrócony opis:

"Warsztat wschodoznawcy" to przedmiot, który ma na celu zapoznanie studentów z podstawowymi narzędziami i metodami pracy badawczej w dziedzinie wschodoznawstwa. Skupia się na analizie językowej, kulturowej i historycznej krajów regionu Eurazji. Uczestnicy uczą się, jak przeprowadzać badania, interpretować źródła wschodnie oraz korzystać z materiałów źródłowych w obcych językach. Przedmiot rozwija umiejętności analityczne, interpretacyjne i komunikacyjne, niezbędne w pracy badawczej w zakresie wschodoznawstwa.

Pełny opis:

Profil studiów: ogólnoakademicki

Forma studiów: stacjonarne

Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy

Dziedzina i dyscyplina nauki: nauki humanistyczne, historia

Rok studiów/semestr: rok II/ semestr 1 (zimowy)

Punkty ECTS: 3

Liczba godzin zajęć dydaktycznych z podziałem na formy prowadzenia zajęć: 15 h konwersatorium

Metody dydaktyczne – metody wspierające zdobywanie i przetwarzanie informacji, konsultacje.

Bilans nakładu pracy studenta – udział w zajęciach 15 h, przygotowanie do zajęć - 55 h, udział w konsultacjach - 5 h

Razem: 75 godzin, co odpowiada 3 pkt ECTS.

Wskaźniki ilościowe – nakład pracy studenta związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela 20 h.

Ze względu na możliwość zmian uwarunkowań prawnych forma zajęć może okresowo ulec zmianie.

Kurs ten oferuje wszechstronne wprowadzenie do wschodoznawstwa jako dziedziny naukowej, obejmując historię, metodykę i współczesne wyzwania w badaniach nad Wschodem. Przedmiot umożliwia studentom poznanie najważniejszych ośrodków wschodoznawczych w Polsce i na świecie, klasycznych opracowań w tej dziedzinie oraz metod analizy źródeł.

Lista tematów zajęć:

1. Zajęcia organizacyjne

2. Historia wschodoznawstwa w Polsce

3. Teoria krytyczna a teoria postkolonialna i dekolonizacja wiedzy

4. Odczarowanie Wschodu, czyli gdzie się podział „Drugi Świat”

5. Praca na źródłach wschodoznawczych

6. Sposoby prezentacji wyników naukowych

7. Prezentacja wyników naukowych

Literatura:

Literatura obowiązkowa:

Ashcroft B., Griffiths G., Tiffin H. (red), Post-Colonial Studies. The Key Concepts, New York 2007.

Brzezicki A., Marek Karp i Ośrodek Studiów Wschodnich, Kraków-Warszawa 2024.

Chakrabarty D., Prowincjonalizacja Europy. Myśl postkolonialna i różnica historyczna, Poznań 2011.

Fanon F., Czarna skóra, białe maski, Kraków 2020.

Ghandi L., Teoria postkolonialna. Wprowadzenie krytyczne, Poznań 2008.

Lim J. H., Global Easts: Remembering, Imagining, Mobilizing, New York 2022.

Said W. E., Orientalizm, Poznań 2024.

Müller M., W poszukiwaniu Globalnego Wschodu: Myślenie między Północą a Południem, „Praktyka Teoretyczna”, nr 3(37), 2020.

Nkrumah K., Neo-colonialism. The Last Stage of Imperialism, London 1965.

Loomba A., Kolonializm/postkolonializm, Poznań 2011.

Literatura uzupełniająca:

Suchanek L. (red.), Rosjoznawstwo. Wprowadzenie do studiów nad Rosją, Kraków 2004.

Efekty uczenia się:

Student:

(KP6_WG4:) ma rozszerzoną znajomość metod badawczych mających zastosowanie w studiach nad obszarem Europy Wschodniej i regionu Eurazji;

(KP6_UW1) samodzielnie zdobywać, utrwalać i rozwijać wiedzę w sposób uporządkowany i systematyczny przy zastosowaniu nowoczesnych technik pozyskiwania, klasyfikowania i analizowania informacji;

(KP6_UW2) wykorzystać wiedzę teoretyczną właściwą dla studiów nad obszarem państw Europy Wschodniej, Kaukazu, Azji Centralnej i Dalekiego Wschodu do opisu podstawowych problemów historycznych, ekonomicznych, politycznych i kulturowych państw Europy Wschodniej i obszaru Eurazji;

(KP6_UU1) zaplanować proces uczenia się i efektywnie go realizować;

(KP6_KR3) do pracy w dziedzinie obszaru zainteresowań w administracji krajowej i samorządowej, instytucjach międzynarodowych, organizacjach pozarządowych oraz formacjach mundurowych

Metody i kryteria oceniania:

- Podstawą do uzyskania oceny końcowej będzie obecność i aktywność na poszczególnych zajęciach oraz zaliczenie w formie przygotowania i prezentacji plakatu naukowego na wybrany temat związany z tematyką Eurazji.

- Nieobecności na zajęciach można zaliczać na dyżurach. Nie jest to obowiązkowe w przypadku poszczególnych zajęć, ale należy mieć na uwadze, że:

- druga i każda kolejna nieobecność wpływa negatywnie na proponowaną ocenę końcową

- Chęć zaliczenia nieobecności należy zgłosić na dyżurze lub drogą mailową (na adres prowadzącego: p.gawryluk@uwb.edu.pl).

- Zaliczenie nieobecności odbywać się będzie na zasadzie indywidualnego zaliczenia każdego tematu, przy założeniu, że na jednym dyżurze można zaliczyć jedne zajęcia

- Osoby, które nie będą usatysfakcjonowane proponowaną na koniec semestru oceną będą mieć możliwość podejścia do ustnego kolokwium poprawkowego, o ile wcześniej zaliczyły w trakcie semestru minimum 50% zajęć

- Wynik z kolokwium poprawkowego może wpłynąć na zmianę oceny o maksymalnie 1 stopień,

Obowiązujące progi punktowe:

bardzo dobry (5) - co najmniej 91%

dobry plus (4,5) - co najmniej 81%

dobry (4) - co najmniej 71%

dostateczny plus (3,5) - co najmniej 61%

dostateczny (3) - co najmniej 51%

niedostateczny (2) - poniżej 50%

Zajęcia w cyklu "Rok akademicki 2024/25" (zakończony)

Okres: 2024-10-01 - 2025-06-30
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Ćwiczenia, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Bogusław Kosel
Prowadzący grup: Bogusław Kosel
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Tryb prowadzenia przedmiotu:

w sali

Skrócony opis:

"Warsztat wschodoznawcy" to przedmiot, który ma na celu zapoznanie studentów z podstawowymi narzędziami i metodami pracy badawczej w dziedzinie wschodoznawstwa. Skupia się na analizie językowej, kulturowej i historycznej krajów postsowieckich oraz Bliskiego Wschodu. Uczestnicy uczą się, jak przeprowadzać badania, interpretować źródła wschodnie oraz korzystać z materiałów źródłowych w obcych językach. Przedmiot rozwija umiejętności analityczne, interpretacyjne i komunikacyjne, niezbędne w pracy badawczej w zakresie wschodoznawstwa.

Pełny opis:

Kurs ten oferuje wszechstronne wprowadzenie do wschodoznawstwa jako dziedziny naukowej, obejmując historię, metodykę i współczesne wyzwania w badaniach nad Wschodem. Przedmiot umożliwia studentom poznanie najważniejszych ośrodków wschodoznawczych w Polsce i na świecie, klasycznych opracowań w tej dziedzinie oraz metod analizy źródeł.

Zakres tematyczny:

Historia wschodoznawstwa – analiza pierwszych ośrodków badawczych i ich rozwoju na przestrzeni lat.

Klasyczne opracowania – omówienie kluczowych tekstów i pamiętników, które odegrały istotną rolę w badaniach nad Wschodem.

Źródła i ich krytyka – rozwój umiejętności oceny wiarygodności źródeł i interpretacji danych.

Języki wschodu – nauka podstaw języków kluczowych dla wschodoznawcy, w tym hebrajskiego i cyrylicy rosyjskiej.

Kontrowersje i wyzwania – analiza trudnych aspektów wschodoznawstwa, takich jak orientalistyczna perspektywa czy etyczne wyzwania badań.

Nowoczesne technologie – zastosowanie cyfrowych metod badawczych i technologii w analizach wschodoznawczych.

Cele kursu:

Zrozumienie genezy i ewolucji wschodoznawstwa jako dyscypliny naukowej.

Wyposażenie studentów w narzędzia do krytycznej analizy literatury i źródeł.

Zapoznanie z nowoczesnymi technologiami badawczymi.

Dyskusja nad współczesnymi kontrowersjami i etycznymi aspektami badań nad Wschodem.

Literatura:

Pierwsze ośrodki wschodoznawcze w Polsce i na świecie. Obszary badań wschodoznawczych.

1. Landowski Z., Orientaliści i orientalistyka w międzywojennym Wilnie (1920–1939), "Kwartalnik Historii Nauki i Techniki", 2024, Tom 69, Numer 2, s. 33 - 68.

2. Olszowska K. W., Orientalistyka lwowska i krakowska–dwa ośrodki naukowe oraz ich wzajemne powiązania, „Prace Historyczne”, 2018, nr 145 (2), 303-316.

3. Maj I. P., Działalność Instytutu Wschodniego w Warszawie 1926-1939. Warszawa 2007.

4 Czarnik O.S., Instytut Wschodni „Reduta”. Zarys dorobku wydawniczego do roku 1952, „Zeszyty naukowe” (Polski Uniwersytet na Obczyźnie w Londynie), nr 4, 2016, s. 53-72

5. Początki „Obozu” i Studium Europy Wschodniej UW

Jan Malicki, dyrektor Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu

Warszawskiego, w rozmowie z Bogdanem Borowikiem, "Sprawy Międzynarodowe", 2018, nr 1, s. 321-336.

2.

Przegląd klasycznych opracowań wschodoznawczych.

1. Dwa polskie pamiętniki z Syberii XVII-XVIII wieku, Wrocław 1996. (fragmenty)

2. Sieroszewski W., 12 lat w kraju Jakutów, Warszawa 1900. (fragmenty).

3. Wschód: kwartalnik poświęcony sprawom wschodu, 1930, nr 1.

4. Kucharzewski J., Od białego caratu do czerwonego, t. 1, Warszawa 1935, (wstęp).

4. Malinowski B., Życie seksualne dzikich, Warszawa 1938. (fragmenty)

5. Szkice z Dziejów Polskiej Orientalistyki: pod red. Stefana Strelcyna.  Warszawa : Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1957, t. 1.

5. Wschód, Orient : kwartalnik poświęcony sprawom wschodu. 1934, nr 1 .

6. Rocznik Oryentalistyczny T.1 Cz.1 1914-1915.

3.

Źródła i ich krytyka w badaniach wschodoznawczych

1. Wnęk K., Metoda badania wiarygodności masowych źródeł historycznych baz danych i opracowań badawczych, „Przeszłość Demograficzna Polski” 38, 2016, nr 4, s. 119-142.

2. Sielezin J. R., Specyfika źródeł do badań politologicznych, „Przegląd Politologiczny”, nr 1, 2003, s. 5-17.

3. Rakowski T., Historia mówiona i źródła etnograficzne jako „wiedza pewna”. Przypadek potransformacyjnej historii Bułganu w zachodniej Mongolii oraz historii wsi Broniów z centralnej Polski, „Rocznik Antropologii Historii”, 2015, rok V, (8), s. 59–90

4.

Języki Wschodu: narzędzie wschodoznawcy

1. Majewicz A., Języki świata i ich klasyfikowanie, Warszawa 1989.

2. Ronen S., Sobelman M., Samouczek języka hebrajskiego, Łódź 2008.

3. Wijas A., Cyrylica rosyjska [http://cccp.awijas.pl/dnld/cyrylica_rosyjska.pdf]

4. Zasady latynizacji alfabetu rosyjskiego https://www.gov.pl/attachment/0ae4481c-782a-4536-a357-7b6cb45a8083

5.

Kontrowersje w badaniach wschodoznawczych

1. Said E., Orientalizm, Poznań 2005. (fragmenty)

2. Fanon F., The Wretched of the Earth, Grove Press, 1963. (wstęp)

3. Ahmed L., Women and Gender in Islam: Historical Roots of a Modern Debate, Yale 1992. (conclusion)

6.

Etyka i wyzwania badań wschodoznawczych

1. Muchowski J., Miejsce etyki w historycznych badaniach nad Shoah, „Historyka”, t. XXXVI, 2006, s. 73-87.

2. Białecki D., Normy uprawiania nauki w badaniach historycznych, „Studia Pelplińskie”, t. 55, 2021, s. 27-35.

3. Terela I., Wybrane problemy etyczne w historii mówionej. Refleksje historyka, „Przegląd Socjologii Jakościowej”, nr 15(2), 2019, s. 104–117.

7.

Nowoczesne technologie w badaniach wschodoznawczych

1. Narojczyk K., W kierunku historii cyfrowej. Nowe możliwości – nowe wyzwania, „Res historica”, nr 42, 2016, s. 329-350.

2. Starczewski M., Historia cyfrowa. Koncepcje, metody, instytucje, [rozprawa doktorska], Warszawa 2023. (fragmenty)

Zajęcia w cyklu "Rok akademicki 2025/26" (w trakcie)

Okres: 2025-10-01 - 2026-06-30
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Ćwiczenia, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Paweł Gawryluk
Prowadzący grup: Paweł Gawryluk
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Tryb prowadzenia przedmiotu:

w sali

Skrócony opis:

"Warsztat wschodoznawcy" to przedmiot, który ma na celu zapoznanie studentów z podstawowymi narzędziami i metodami pracy badawczej w dziedzinie wschodoznawstwa. Skupia się na analizie językowej, kulturowej i historycznej krajów postsowieckich oraz Bliskiego Wschodu. Uczestnicy uczą się, jak przeprowadzać badania, interpretować źródła wschodnie oraz korzystać z materiałów źródłowych w obcych językach. Przedmiot rozwija umiejętności analityczne, interpretacyjne i komunikacyjne, niezbędne w pracy badawczej w zakresie wschodoznawstwa.

Pełny opis:

Kurs ten oferuje wszechstronne wprowadzenie do wschodoznawstwa jako dziedziny naukowej, obejmując historię, metodykę i współczesne wyzwania w badaniach nad Wschodem. Przedmiot umożliwia studentom poznanie najważniejszych ośrodków wschodoznawczych w Polsce i na świecie, klasycznych opracowań w tej dziedzinie oraz metod analizy źródeł.

Zakres tematyczny:

Historia wschodoznawstwa w Polsce

Teoria krytyczna a teoria postkolonialna i dekolonizacja wiedzy

Odczarowanie Wschodu, czyli gdzie się podział „Drugi Świat”

Praca na źródłach wschodoznawczych

Sposoby prezentacji wyników naukowych

Prezentacja wyników naukowych

Cele kursu:

Zrozumienie genezy i ewolucji wschodoznawstwa jako dyscypliny naukowej.

Wyposażenie studentów w narzędzia do krytycznej analizy literatury i źródeł.

Zapoznanie z nowoczesnymi technologiami badawczymi.

Dyskusja nad współczesnymi kontrowersjami i etycznymi aspektami badań nad Wschodem.

Literatura:

Pierwsze ośrodki wschodoznawcze w Polsce i na świecie. Obszary badań wschodoznawczych.

1. Landowski Z., Orientaliści i orientalistyka w międzywojennym Wilnie (1920–1939), "Kwartalnik Historii Nauki i Techniki", 2024, Tom 69, Numer 2, s. 33 - 68.

2. Olszowska K. W., Orientalistyka lwowska i krakowska–dwa ośrodki naukowe oraz ich wzajemne powiązania, „Prace Historyczne”, 2018, nr 145 (2), 303-316.

3. Maj I. P., Działalność Instytutu Wschodniego w Warszawie 1926-1939. Warszawa 2007.

4 Czarnik O.S., Instytut Wschodni „Reduta”. Zarys dorobku wydawniczego do roku 1952, „Zeszyty naukowe” (Polski Uniwersytet na Obczyźnie w Londynie), nr 4, 2016, s. 53-72

5. Początki „Obozu” i Studium Europy Wschodniej UW

Jan Malicki, dyrektor Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu

Warszawskiego, w rozmowie z Bogdanem Borowikiem, "Sprawy Międzynarodowe", 2018, nr 1, s. 321-336.

2.

Przegląd klasycznych opracowań wschodoznawczych.

1. Dwa polskie pamiętniki z Syberii XVII-XVIII wieku, Wrocław 1996. (fragmenty)

2. Sieroszewski W., 12 lat w kraju Jakutów, Warszawa 1900. (fragmenty).

3. Wschód: kwartalnik poświęcony sprawom wschodu, 1930, nr 1.

4. Kucharzewski J., Od białego caratu do czerwonego, t. 1, Warszawa 1935, (wstęp).

4. Malinowski B., Życie seksualne dzikich, Warszawa 1938. (fragmenty)

5. Szkice z Dziejów Polskiej Orientalistyki: pod red. Stefana Strelcyna.  Warszawa : Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1957, t. 1.

5. Wschód, Orient : kwartalnik poświęcony sprawom wschodu. 1934, nr 1 .

6. Rocznik Oryentalistyczny T.1 Cz.1 1914-1915.

3.

Źródła i ich krytyka w badaniach wschodoznawczych

1. Wnęk K., Metoda badania wiarygodności masowych źródeł historycznych baz danych i opracowań badawczych, „Przeszłość Demograficzna Polski” 38, 2016, nr 4, s. 119-142.

2. Sielezin J. R., Specyfika źródeł do badań politologicznych, „Przegląd Politologiczny”, nr 1, 2003, s. 5-17.

3. Rakowski T., Historia mówiona i źródła etnograficzne jako „wiedza pewna”. Przypadek potransformacyjnej historii Bułganu w zachodniej Mongolii oraz historii wsi Broniów z centralnej Polski, „Rocznik Antropologii Historii”, 2015, rok V, (8), s. 59–90

4.

Języki Wschodu: narzędzie wschodoznawcy

1. Majewicz A., Języki świata i ich klasyfikowanie, Warszawa 1989.

2. Ronen S., Sobelman M., Samouczek języka hebrajskiego, Łódź 2008.

3. Wijas A., Cyrylica rosyjska [http://cccp.awijas.pl/dnld/cyrylica_rosyjska.pdf]

4. Zasady latynizacji alfabetu rosyjskiego https://www.gov.pl/attachment/0ae4481c-782a-4536-a357-7b6cb45a8083

5.

Kontrowersje w badaniach wschodoznawczych

1. Said E., Orientalizm, Poznań 2005. (fragmenty)

2. Fanon F., The Wretched of the Earth, Grove Press, 1963. (wstęp)

3. Ahmed L., Women and Gender in Islam: Historical Roots of a Modern Debate, Yale 1992. (conclusion)

6.

Etyka i wyzwania badań wschodoznawczych

1. Muchowski J., Miejsce etyki w historycznych badaniach nad Shoah, „Historyka”, t. XXXVI, 2006, s. 73-87.

2. Białecki D., Normy uprawiania nauki w badaniach historycznych, „Studia Pelplińskie”, t. 55, 2021, s. 27-35.

3. Terela I., Wybrane problemy etyczne w historii mówionej. Refleksje historyka, „Przegląd Socjologii Jakościowej”, nr 15(2), 2019, s. 104–117.

7.

Nowoczesne technologie w badaniach wschodoznawczych

1. Narojczyk K., W kierunku historii cyfrowej. Nowe możliwości – nowe wyzwania, „Res historica”, nr 42, 2016, s. 329-350.

2. Starczewski M., Historia cyfrowa. Koncepcje, metody, instytucje, [rozprawa doktorska], Warszawa 2023. (fragmenty)

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet w Białymstoku.
ul. Świerkowa 20B, 15-328 Białystok tel: +48 85 745 70 00 (Centrala) https://uwb.edu.pl kontakt deklaracja dostępności mapa serwisu USOSweb 7.3.0.0-3 (2026-02-26)