Historia sztuki

obowiązkowe

Studenci winni znać - stosownie do programu zajęć z wiedzy o sztuce w szkole średniej - podstawowe problemy, pojęcia i kategorie funkcjonujące w wiedzy o sztuce. Powinni mieć wiedzę z zakresu antropologicznych podstaw kulturoznawstwa.

w sali

- wykłady: omawiane są wybrane problemy sztuki europejskiej poczynając od starożytności, przez wieki średnie, skończywszy na epoce nowożytnej. Wśród omawianych problemów są między innymi takie jak traktowanie sztuki jako wyrazu myślenia religijnego, narracyjny charakter budowli sakralnych, "migracja" motywów ikonograficznych, sztuka w służbie reprezentacji władzy,;

- ćwiczenia: głównymi problemami omawianymi na zajęciach są: rola nurtów awangardy I połowy XX wieku w przeobrażeniu myślenia o kształcie dzieła sztuki, modernistyczno-awangardowe próby przeobrażania rzeczywistości w imię sztuki, traktowanie sztuki jako sfery refleksji na swój własny temat, sztuka jako narzędzie przeobrażania kultury.

Wszystkie wykłady i zajęcia są ilustrowane przeźroczami.

Profil studiów: Ogólnoakademicki

Forma studiów: Stacjonarne

Rodzaj przedmiotu: Obowiązkowy

Kod przedmiotu: 520-KS1-1HSZ

Dziedzina i dyscyplina nauki: nauki humanistyczne, dziedzina: dyscyplina nauk o kulturze i religii

Rok studiów / semestr: I rok / semestr II (studia I stopnia)

Wymagania wstępne: ogólna wiedza na temat historii europejskiej, a także przemian zachodzących w sztuce i kulturze.na poziomie szkoły sredniej.

Liczba godzin dydaktycznych z podziałem na formy prowadzenia zajęć:

30 godzin wykładów

30 godzin ćwiczeń.

Punkty ECTS: 5

Bilans nakładu pracy studenta

Rodzaje aktywności:

- udział w ćwiczeniach - 30 godzin,

- przygotowanie do zajęć - 30 godzin,

- przygotowanie pracy pisemnej - 5 godzin,

- przygotowanie się do egzaminu - 35 godzin

- udział w konsultacjach - 25 godzin,

Razem 125 godzin, co odpowiada 5 punktom ECTS.

Wskaźniki ilościowe

Nakład pracy studenta związany z zajęciami:

- wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela - 85 godzin, co odpowiada 3,4 punktowi ECTS,

- o charakterze praktycznym - 40 godzin, co odpowiada 1,6 punktom ECTS.

— Jan Białostocki, Symbole i obrazy, w: tegoż, Symbole i obrazy w świecie sztuki, Warszawa 1982.

— Jan Białostocki, Sztuka cenniejsza niż złoto, Warszawa 1974 lub wydania późniejsze.

— Sztuka świata, Wydawnictwo Arkady, Warszawa 1994 - 97, t. 1 – 8 (UWAGA: na końcu każdego tomu znajduje się szczegółowa literatura dotycząca zagadnień omówionych w danym tomie).

— Hugh Honour, John Fleming, Historia sztuki świata, Wydawnictwo „Arkady”, Warszawa 2002 (2006).

— Sztuka romańska. Architektura. Rzeźba. Malarstwo, red. Rolf Toman, Könemann, Königswinter 2004.

— Gotyk. Architektura. Rzeźba. Malarstwo, red. Rolf Toman, Könemann, Königswinter 2000.

— Sztuka baroku. Architektura. Rzeźba. Malarstwo, red. Rolf Toman, Könemann, Königswinter 2004.

— Adam Bochnak, Historia sztuki nowożytnej, Kraków 1970, t. I i II.

— Tadeusz Dobrowolski, Malarstwo polskie ostatnich dwustu lat, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk-Łódź 1989.

— David Freedberg, Potęga wizerunków. Studia z historii i teorii oddziaływania, przeł. E. Klekot, Kraków 2005.

— Hans Belting, Obraz i kult. Historia sztuki przed epoką obrazu, przeł. T. Zatorski, Wydawnictwo słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2010.

— Peter Meyer, Historia sztuki europejskiej, Warszawa 1973, t. I i II.

— Adam Miłobędzki, Zarys dziejów architektury w Polsce, Warszawa 1989

— Christopher Norberg-Schulz, Znaczenie w architekturze Zachodu, Warszawa 1999.

— Nicolaus Pevsner, Historia architektury europejskiej, Warszawa 1979.

— Pismo Święte: Stary Testament,

Księgi: Rodzaju, Wyjścia, Jozuego, Sędziów 6,1 - 8,35 (historia Gedeona), 13,1 - 16,31 (historia Samsona), I Samuela, 13,1 - 31 - 13 (historia Saula i Dawida), II Samuela 11,1 - 12 ,25 (grzechy Dawida), I Królów 3,1 - 11,43 (historia Salomona), Psalmy, Księga Joba, Pieśń nad Pieśniami, Izajasza;

— Nowy Testament: całość

— Maria Rzepińska, Historia koloru, Warszawa 1989.

— David Hockney, Wiedza tajemna. Sekrety technik malarskich Dawnych Mistrzów, przeł. J. Holzman, Universitas, Kraków 2006.

- Sztuka świata, Wydawnictwo Arkady, Warszawa 1994 - 97, t. 8, 9, 10.

- M. Porębski, Granica współczesności, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1989.

- Rubin, William S., Oldenburg Richard E., Varnedoe Kirk, ed. by, „Primitivism” in 20th Century Art: Affinity of the Tribal and the Modern, The Museum of Modern Art, New York 2002.

- H. Foster, R. Krauss, Y-A. Bois, B. H.D. Buchloch, D. Joselit, Sztuka po 1900 roku. Modernizm. Antymodernizm. Postmodernizm, przeł. M. Szubert, D. Skalska-Szafrańska, A. Cichowicz, Warszawa 2023.

- A. Kotula, P. Krakowski, Malarstwo. Rzeźba. Architektura, Warszawa 1981.

- M. Porębski, Dzieje sztuki w zarysie. Wiek XIX i XX, Warszawa 1988.

- A. K. Olszewski, Dzieje sztuki polskiej 1890-1980, Warszawa 1988.

- A. Wojciechowski, Młode malarstwo polskie 1944-1974, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1975.

- J. Bogucki, Sztuka Polski Ludowej, Warszawa 1981.

- Nowe zjawiska w sztuce polskiej po 2000, red. Grzegorz Borkowski, Adam Mazur, Monika Branicka, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa 2007.

- R. W. Kluszczyński, Sztuka interaktywna. Od dzieła-instrumentu do interaktywnego spektaklu, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2010.

- Hal Foster, Powrót realnego. Awangarda u schyłku XX wieku, przeł. Mateusz Borowski, Małgorzata Sugiera, Universitas, Kraków 2012.

- Piotr Piotrowski, Awangarda w cieniu Jałty. Sztuka w Europie Środkowo-Wschodniej w latach 1945-1989, Dom Wydawniczy REBIS, Poznań2005.

- Piotr Piotrowski, Agorafilia. Sztuka i demokracja w postkomunistycznej Europie, Dom Wydawniczy REBIS, Poznań2010.

- Piotr Piotrowski, Globalne ujęcie sztuki Europy Wschodniej, Dom Wydawniczy REBIS, Poznań2018.

Wiedza

Studenci poznają klasyczną formalistyczną teorię i historię sztuki, jak również nurty anglosaskiej New Art History (NAH) z strukturalizmem, feminizmem, kontekstualizmem i postkolonializmem na czele, a także niemiecką koncepcję antropologii obrazu i zagadnienia antropologii sztuki i studiów wizualnych. W czasie zajęć i wykładów studenci zapoznają się również z problemami antropologii kultury, religioznawstwa, teorii kultury i jej historii, jak również zagadnieniami związane z komunikacją społeczną i mediami. Absolwent zna i rozumie najważniejsze terminy i koncepcje związane z problematyką sztuk wizualnych, ma świadomość, iż przeobrażenia w sztuce skutkują narodzinami wszystkich mediów wizualnych w erze nowoczesnej; Ma pogłębioną i uporządkowaną wiedzę o sztuce europejskiej i jej kontekstach społecznych, kulturowych i ekonomicznych. Zna i rozumie wybrane zagadnienia sztuki wizualnych - antropologiczne funkcjonowanie dzieł sztuki, migrację motywów ikonograficznych, estetyczne wyznaczniki dzieła sztuki, ma świadomość istnienia różnych sposobów rozumienia sztuki (wybranych teorii sztuki) i różnych sposobów interpretowania dziel sztuki. Zna najważniejsze dzieła architektoniczne i sztuk wizualnych, które tworzą kanon europejskiej historii sztuki (KA6_WG2, KA6_WG4, KA6_WK2, KA6_WK3).

Umiejętności

Absolwenci potrafią analizować i wartościować dzieła sztuki z perspektywy wyznaczanej przez formalistyczną historię sztuki, NAH, a także antropologię sztuki i studia wizualne. Potrafią również wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i użytkować informacje dotyczące twórczości artystycznej z wykorzystaniem różnych sposobów i źródeł (pisanych, ikonicznych, elektronicznych etc). Potrafią opisać i interpretować dzieło sztuki i dostrzec jego powiązania z innymi obszarami kultury, na przykład takimi jak religia, polityka, ekonomia, kultura popularna. Potrafią usytuować wybrane dzieła sztuki w kontekście historycznym i kulturowym. Potrafią zinterpretować dzieło sztuki wykorzystując różne perspektywy interpretacyjne - na przykład perspektywę wyznaczana przez formalistyczną historię i teorię sztuki, ikonologię, hermeneutykę, feminizm, studia postkolonialne, antropologię obrazu. Umieją przygotować opis dzieła sztuki i opis wystawy. Potrafią uchwycić dynamikę zmian w świecie sztuki związaną z przełomami w sztuce, takimi jak pojawienie się chrześcijaństwa, renesansowy wynalazek perspektywy zbieżnej, prezentacja własnych emocji i oceny rzeczywistości przez artystów końcu XIX stulecia, "rewolucja" kubistyczna i krystalizacja sztuki awangardowo-modernistycznej w I połowie XX w., wykrystalizowanie się sztuki neoawangardowej i zacieranie się granic między sztuka a kulturą popularną. Absolwenci potrafią wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować 
i użytkować informacje z wykorzystaniem różnych sposobów i źródeł (pisanych, ikonicznych, elektronicznych etc.), wykorzystać podstawowe metody analizy i interpretacji różnych wytworów kultury właściwe dla wybranych tradycji, teorii lub szkół badawczych 
w zakresie różnych dyscyplin nauk humanistycznych, formułować i analizować problemy badawcze, dobierać metody i narzędzia, rozpoznać różne wytwory kultury oraz przeprowadzić ich krytyczną analizę i interpretację z zastosowaniem wybranych metod w celu określenia ich znaczeń i ich oddziaływania społecznego i miejsca w procesach kulturowych. (KA6_UW1, KA6_UU2)

Kompetencje społeczne

Studenci potrafią uczestniczyć w życiu kulturalnym przy zachowaniu krytycznego spojrzenia na jego przejawy, potrafią korzystać z różnych mediów w celu zaznajomienia się w aktualnych wydarzeniach kulturalnych i zjawiskach w sztuce. Absolwenci rozumieją konieczność podjęcia odpowiedzialności za zachowanie dziedzictwa kulturowego regionu, kraju, Europy, a także przestrzegania zasad etycznych związanych 
z odpowiedzialnością za podejmowane działania
. (KA6_KK3, KA6_KR3)

Zaliczenie ćwiczeń na ocenę - podstawą formalną zaliczenia jest obecność na zajęciach, podstawą oceny jest aktywność w czasie zajęć świadcząca o znajomości omawianej na nich problematyki i literatury jej dotyczącej, a także napisanie jednej pracy pisemnej.

Ocena:

bardzo dobra – aktywność na wszystkich zajęciach polegająca na braniu udziału w dyskusji świadczącym o znajomości problematyki zajęć i poświęconej jej literatury;

dobra plus – aktywność na przynajmniej 85% zajęć polegająca na braniu udziału w dyskusji świadczącym o znajomości problematyki zajęć i poświęconej jej literatury;

dobra – aktywność na przynajmniej 65% zajęć polegająca na braniu udziału w dyskusji świadczącym o znajomości problematyki zajęć i poświęconej jej literatury;

dostateczna plus – aktywność na przynajmniej 45% zajęć polegająca na braniu udziału w dyskusji świadczącym o znajomości problematyki zajęć i poświęconej jej literatury;

dostateczna – aktywność na 35% zajęć polegająca na braniu udziału w dyskusji świadczącym o znajomości problematyki zajęć i poświęconej jej literatury.

Egzamin - dwustopniowy: pierwszą częścią egzaminu jest test ze znajomości dzieł sztuki i podstawowych pojęć historii sztuki. Drugą częścią egzaminu jest rozmowa o samodzielnie wybranym przez studentkę/studenta i samodzielnie opracowanym zjawisku w sztuce omawianym na zajęciach lub wykładach. Podstawą oceny jest znajomość wybranej przez studentkę/studenta problematyki i poświęconej jej literatury.