Instytucje i źródła prawa Unii Europejskiej [370-AN1-2IUE] Rok akademicki 2023/24
Wykład, grupa nr 1

Barcik J., Grzeszczak R. (red.), Prawo Unii Europejskiej, Warszawa 2022,

Barcz J., Górka M., Wyrozumska A., Instytucje i prawo Unii Europejskiej, Warszawa 2015,

Barcz J. (red.) Zasady ustrojowe Unii Europejskiej, wyd. 2, Warszawa 2010,

Górka M., System instytucjonalny Unii Europejskiej, wyd. 3, Warszawa 2012,

Barcz J. (red.) Źródła prawa Unii Europejskiej, wyd. 3, Warszawa 2012,

A. Doliwa-Klepacka, Z.M. Doliwa-Klepacki, Struktura organizacyjna(instytucjonalna) Unii Europejskiej, Białystok 2009;

1. Zagadnienia wprowadzające

- ewolucja podstaw traktatowych UE,

- ewolucja i aktualny charakter prawny Unii Europejskiej, specyfika prawa UE, miejsce prawa unijnego wśród innych dziedzin prawa (krajowego i międzynarodowego publicznego),

- cele Unii Europejskiej, wartości na których opiera się UE,

- istota i zakres kompetencji UE (istota i zakres kompetencji wyłącznych, dzielonych oraz wspierających, koordynujących i uzupełniających).

2. System źródeł prawa UE

- prawo pierwotne,

- prawo wtórne – rodzaje uchwał i ich charakter prawny (rozporządzenia, dyrektywy, decyzje, zalecenia i opinie); akty ustawodawcze i nieustawodawcze,

- umowy międzynarodowe, zwyczaj międzynarodowy i ogólne zasady prawa.

3. Podstawowe zasady prawa Unii Europejskiej

- zasada solidarności,

- zasada kompetencji powierzonych,

- zasada pomocniczości (subsydiarności),

- zasada proporcjonalności,

- zasada jednolitości,

- zasada równości,

- zasada wzmocnionej współpracy.

4. Relacje między prawem Unii Europejskiej a porządkiem prawnym państw członkowskich

- zasada pierwszeństwa prawa UE,

- zasada skutku bezpośredniego,

- skutek pośredni prawa UE,

- problem odpowiedzialności za naruszenie prawa UE.

5. Wykładnia, implementacja oraz kontrola przestrzegania prawa unijnego

- definicja i rodzaje wykładni prawa UE,

- pojęcie i zasady implementacji prawa UE,

- sądowa kontrola przestrzegania prawa Unii: sądy krajowe i sądy unijne (podstawowe rodzaje skarg),

- pozasądowa kontrola przestrzegania prawa UE (parlamentarne środki kontroli przestrzegania prawa Unii, skargi do Komisji Europejskiej, skarga do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich),

- krajowa kontrola przestrzegania prawa UE,

- sądy krajowe w systemie ochrony prawnej UE (procedura pytań prejudycjalnych).

6. System instytucjonalny Unii Europejskiej (charakter prawny, skład, kompetencje, organizacja wewnętrzna i administracja)

- Rada Europejska,

- Rada Unii Europejskiej,

- Komisja Europejska,

- Parlament Europejski,

- Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej,

- Europejski Bank Centralny,

- Trybunał Obrachunkowy,

Inne organy, w tym:

- Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich,

- Organy pomocnicze.

7. Tworzenie prawa UE (procedura i udział poszczególnych organów)

- zawieranie umów międzynarodowych,

- procedury stanowienia prawa wtórnego UE,

- stanowienie aktów wykonawczych i delegowanych,

- współpraca państw członkowskich i instytucji europejskich przy tworzeniu prawa UE

Wykład z wykorzystaniem prezentacji multimedialnych oraz opracowań udostępnianych za pośrednictwem platformy e-learningowej, dyskusja, burza mózgów, praca w grupach.

- kolokwium pisemne (dopuszczalna również forma online w czasie rzeczywistym) – test (30 pytań)

- liczba punktów możliwych do zdobycia - 30 (1 pkt za każde pytanie)

- liczba punktów konieczna do uzyskania zaliczenia - 16

- skala ocen

16-18 – dst

19–21 dst+

23-25 – db

26 –28 db+

29-30 – bdb

W uzasadnionych przypadkach istnieje możliwość poprawy (forma ustna) oceny uzyskanej wg powyższych reguł

Na ocenę z ćwiczeń wpływ może mieć również przejawiana przez studenta aktywność, udział w pracach grupowych, przygotowanie do zajęć

Uwaga!

Do kolokwium dopuszcza się osoby, które wykonały zadania w formule e-learning. Do kolokwium dopuszcza się studentów posiadających dopuszczalną liczbę obecności na zajęciach. Dopuszczalna jest jedna nieobecność w semestrze, każdą kolejną należy uzupełnić w przeciągu 2 tygodni na konsultacjach.