Uniwersytet w Białymstoku - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Gospodarcze i geopolityczne znaczenie regionu MENA

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 350-MS2-2GZM Kod Erasmus / ISCED: 14.102 / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Gospodarcze i geopolityczne znaczenie regionu MENA
Jednostka: Wydział Historii i Stosunków Międzynarodowych
Grupy: 2L stac.II st.studia stosunków międzynarodowych - przedmioty specjalizacyjne
Punkty ECTS i inne: 4.00
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

specjalizacyjne

Założenia (opisowo):

Celem danego kursu jest ocena przemian geopolitycznych i gospodarczych w regionie MENA w wyniku szybkich zmian technologicznych, odkrycia nowych niekonwencjonalnych zasobów energetycznych i obaw związanych ze zmianami klimatycznymi. Pod czas danego kursu dokonamy przeglądu polityki regionalnej oraz zagranicznej państw MENA i przeanalizujemy, jak państwa regionu postrzegają nowe wyzwania, jak doceniają mocne strony i jak walczą z zagrożeniami i rozwiązują istniejące problemy w regionie. Podczas kursu ocenimy, jak na politykę zagraniczną (w tym energetyczną) regionu wpływają czynniki geopolityczne (np. konflikty, wzrost nacjonalizmu) oraz aktorzy zewnętrzni (USA, Turcja, Rosja).

Tryb prowadzenia przedmiotu:

w sali

Skrócony opis:

Region MENA jest bardzo ważnym elementem w geopolitycznym układzie sił. Szczególne znaczenie na arenie międzynarodowej MENA posiada ze względu na potencjał surowcowy, który jest największym na świecie. Geopolityka i bezpieczeństwo dostaw surowców energetycznych są ze sobą ściśle powiązane.

Pełny opis:

I. Wprowadzenie do historii państw regionu: powstanie nowych państw oraz kształtowanie się ich systemów politycznych (3).

II. Geopolityka transformacji energetycznej regionu MENA (3)

III. Polityka zagraniczna państw regionu MENA (3)

IV. Siły zbrojne wybranych państw regionu MENA (1)

V. Zagrożenia dla bezpieczeństwa regionalnego regionu MENA (3)

VI. Przyszłość regionu MENA– przedstawienie i obrona prac semestralnych (2)

Literatura:

LITERATURA PODSTAWOWA:

1. Roland Oliver, Anthony Atmore, Dzieje Afryki po 1800 roku, Książka i wiedza 2005, s. 62-73; 208-226; 257-276.

2. Jerzy Zdanowski, Historia najnowsza Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej, Dialog 2020, 159-179; 204-217;261-298; 299-301; 319-347; 358-368; 384-428; 453-476.

3. Yves Lacoste, Geopolityka Śródziemnomorza, Dialog 2010, s. 203-262; 325-358; 415-437.

4. Katarzyna Czajkowska, Anna Diawol-Sitko, Systemy polityczne wybranych państw Bliskiego Wschodu, Dialog 2012, s. 126-152, 177-199; 226-254; 277-384.

5. Bruno Callies de Salies, Kraje Maghrebu. Historia, polityka, społeczeństwo, Dialog 2012, s. 33-43; 56-74; 93-150; 186-124.

6. System gospodarki rynkowej. Pozaeuropejskie modele gospodarcze, red. S. Swadźby, Katowice 2011, s. 139-156.

7. Dariusz Michalik: Układ sił na Bliskim Wschodzie. Kluczowi aktorzy konfliktu syryjskiego, https://geopolityka.net/dariusz-michalik-uklad-sil-na-bliskim-wschodzie/

8. W. Lizak, Bliski Wschód: „bankructwo pięknych nadziei”, https://wnpism.uw.edu.pl/wp-content/uploads/2020/06/14_2016.pdf

9. Bliskowschodnia polityka Rosji, https://www.osw.waw.pl/sites/default/files/prace_71_bliskowschodnia_polityka_rosji_net_0.pdf

10. Rosja wobec Iranu, https://www.osw.waw.pl/sites/default/files/komentarze_292.pdf

11. Wprowadzenie dO polityki zagranicznej muzułmańskich państw Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej, red. nauk. M. Woźniak-Bobinska, A. M. Solarz, Scholar 2018.

12. Patrick Cockburn, Państwo Islamskie, Dom Wydawniczy PWN 2015, 203 s.

13. Benjamin Hall, ISIS. Państwo Islamskie, Muza 2015, 333 s.

14. Artur Wejkszner, Państwo Islamskie narodziny nowego kalifatu?, Difin 2016, 254 s.

15. Marta Stempień, Państwo Islamskie nowe oblicze terroryzmu?, Rytm 2018, 315 s.

LITERATURA OBCOJĘZYCZNA:

1. “Introduction: An Energy Revolution” in The Risk Pivot: Great Powers, International Security, and the Energy Revolution, Bruce Jones and David Steven, pp. 1-51.

2. “The New Economics of Oil,” Spencer Dale, Oxford Institute of Energy Studies, October 2015

3. “The New International Political Economy of Natural Gas,” Tim Boersma and Akos Losz, in Handbook of the International Political Economy of Energy and Natural Resources (2018), eds. Goldthau, Keating & Kuzemko, pp. 138-149

4. “The Geopolitics of Renewable Energy: Debunking Four Myths,” Indra Overland, Energy Research & Social Science 49 (2019), pp. 36-40

5. Dilip Hiro, Cold War In The Islamic World: Saudi Arabia, Iran And The Struggle For Supremacy, Publisher: Oxford University Press 2019

6. Banafsheh Keynoush, Saudi Arabia and Iran: Friends or Foes?, Palgrave Macmillan US 2016

7. Blancherd, C. (2009). Islam: Sunnis and Shiites. Congressional Research Service. https://fas.org/irp/crs/RS21745.pdf

8. Haddad, F. (2013). Sunni Shia Relations after the Iraq War. Washington: United States Institute of Peace. https://www.usip.org/sites/default/files/PB160.pdf

9. Edgar Göll, Silvia Colombo, Eduard Soler i Lecha, Imagining Future(S) For The Middle East And North Africa. Menara Final Reports. No. 2, March 2019

10. 5. Gaub, Florence and Laban, Alexandra (eds.) (2015) Arab Futures: Three Scenarios for 2025. Paris: European Union Institute for Security Studies. https://www.files.ethz.ch/isn/188691/Report_22_Arab_futures.pdf

Efekty uczenia się:

WIEDZA,student zna i rozumie:

KP7_WG2 specyfikę stosunków międzynarodowych polegającą na ich interdyscyplinarnym charakterze

KP7_WG3 zasady funkcjonowania gospodarki światowej

KP7_WK1 dogłębnie uwarunkowania historyczne mechanizmów kulturowych, politycznych, ekonomicznych i prawnych wpływających na stosunki międzynarodowe

KP7_WK3 dogłębnie uwarunkowania historyczne konfliktów międzynarodowych w XIX-XXI wieku

KP7_WK5 rozszerzony zakres norm i przepisów prawa regulujących funkcjonowanie podmiotów działających w systemie międzynarodowym

KP7_WK6 dogłębnie historyczne uwarunkowania celów i środków prowadzenia polityki zagranicznej i regulowania stosunków międzynarodowych

UMIEJĘTNOŚCI, student potrafi:

KP7_UW1 samodzielnie wyjaśniać i interpretować kontekst historyczny wydarzeń oraz procesów politycznych, społecznych i gospodarczych

KP7_UW2 krytycznie analizować różnorodne zjawiska na płaszczyźnie międzynarodowej, stawiać hipotezy badawcze i je weryfikować w oparciu o źródła pozyskane m.in. w oparciu o IT

KP7_UW3 wykorzystać wiedzę teoretyczną i wyselekcjonowane informacje szczegółowe do przedstawienia własnych opinii na temat kontekstu historycznego aktualnych problemów międzynarodowych

KP7_UK2 prowadzić debatę oraz skutecznie argumentować poprawnie posługując się terminologią związaną z kierunkiem studiów

KP7_UO1 współdziałać i pracować w grupie przyjmując w niej różne role

KP7_UO2 organizować prace zespołu polegające na wyszukiwaniu, selekcjonowaniu i integrowaniu informacji z różnych źródeł

KP7_UU1 planować oraz uczyć się przez całe życie doskonaląc kwalifikacje własne oraz innych

KOMPETENCJE SPOŁECZNE, student jest gotów do:

KP7_KK1 krytycznego i otwartego stosunku do nowych idei i koncepcji w badaniach nad stosunkami międzynarodowymi

KP7_KK2 zmiany własnych przekonań w świetle nowej wiedzy i argumentów

KP7_KR1 dostrzegania problemów i dylematów etycznych związanych z wykonywaniem wybranego zawodu

KP7_KR2 ponoszenia odpowiedzialności za własne słowa i działania oraz rzetelności i uczciwości w sytuacji sporu ideowego

Metody i kryteria oceniania:

Zaliczenie na ocenę w formie ustnej.

W celu zaliczenia przedmiotu niezbędne są:

1. Aktywny udział w zajęciach. Przedstawienie co najmniej 5 prezentacji na wybrany temat.

2. Sporządzenie prezentacji (praca semestralna) na temat silnych i słabych stron wybranego państwa regionu z rekomendacjami jak ulepszyć sytuację polityczną lub gospodarczą.

3. Dopuszcza się 1 nieobecność

Ocena końcowa będzie naliczana na podstawie średniej ocen uzyskanych w ciągu semestru oraz na podstawie prezentacji semestralnej.

Osoby, które będą posiadać więcej jak 1 nieobecność są zobowiązani do zaliczenia ich w czasie dyżyrów,

Niezaliczenie nieobecności skutkuje niedopuszczeniem do zaliczenia.

Zajęcia w cyklu "Rok akademicki 2020/21" (w trakcie)

Okres: 2020-10-01 - 2021-06-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Oksana Voytyuk
Prowadzący grup: Oksana Voytyuk
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Skrócony opis:

Region MENA jest bardzo ważnym elementem w geopolitycznym układzie sił. Szczególne znaczenie na arenie międzynarodowej MENA posiada ze względu na potencjał surowcowy, który jest największym na świecie. Geopolityka i bezpieczeństwo dostaw surowców energetycznych są ze sobą ściśle powiązane.

Pełny opis:

I. Wprowadzenie do historii państw regionu: powstanie nowych państw, odkrycie pierwszych surowców (2).

II. Systemy polityczne i gospodarcze państw regionu MENA oraz ich wpływ na kształtowanie gospodarek (1).

III. Ewoluujący charakter bezpieczeństwa energetycznego, globalne perspektywy energetyczne i miejsce w nich regionu MENA (2).

IV. Ewolucja rynku ropy naftowej i jej wpływ na sytuacje w regionie MENA (1)

V. Gaz ziemny i zmieniający się porządek globalny (1)

VI. Rewolucja w niekonwencjonalnej produkcji ropy i gazu oraz szybki rozwój energii odnawialnej w regionie mena; geopolityka transformacji energetycznej regionu MENA (2)

VII. Dynamika i zmiany sił regionalnych na Bliskim Wschodzie: relacje Iran - Arabia Saudyjska, polityka naftowa Arabii Saudyjskiej (2)

VIII. Aktorzy regionalni i zewnętrzni w geopolityce Bliskiego Wschodu (USA, Rosja, Turcja itd.) oraz relacje między nimi a państwami MENA (2)

IX. Konflikty regionalne (sunnici, szyici, państwo ISIS) (2)

X. Przyszłość regionu MENA (1)

Literatura:

LITERATURA PODSTAWOWA:

1. Roland Oliver, Anthony Atmore, Dzieje Afryki po 1800 roku, Książka i wiedza 2005, s. 62-73; 208-226; 257-276.

2. Jerzy Zdanowski, Historia najnowsza Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej, Dialog 2020, 159-179; 204-217;261-298; 299-301; 319-347; 358-368; 384-428; 453-476.

3. Yves Lacoste, Geopolityka Śródziemnomorza, Dialog 2010, s. 203-262; 325-358; 415-437.

4. Katarzyna Czajkowska, Anna Diawol-Sitko, Systemy polityczne wybranych państw Bliskiego Wschodu, Dialog 2012, s. 126-152, 177-199; 226-254; 277-384.

5. Bruno Callies de Salies, Kraje Maghrebu. Historia, polityka, społeczeństwo, Dialog 2012, s. 33-43; 56-74; 93-150; 186-124.

6. System gospodarki rynkowej. Pozaeuropejskie modele gospodarcze, red. S. Swadźby, Katowice 2011, s. 139-156.

7. Dariusz Michalik: Układ sił na Bliskim Wschodzie. Kluczowi aktorzy konfliktu syryjskiego, https://geopolityka.net/dariusz-michalik-uklad-sil-na-bliskim-wschodzie/

8. W. Lizak, Bliski Wschód: „bankructwo pięknych nadziei”, https://wnpism.uw.edu.pl/wp-content/uploads/2020/06/14_2016.pdf

9. Bliskowschodnia polityka Rosji, https://www.osw.waw.pl/sites/default/files/prace_71_bliskowschodnia_polityka_rosji_net_0.pdf

10. Rosja wobec Iranu, https://www.osw.waw.pl/sites/default/files/komentarze_292.pdf

11. Wprowadzenie dO polityki zagranicznej muzułmańskich państw Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej, red. nauk. M. Woźniak-Bobinska, A. M. Solarz, Scholar 2018.

12. Patrick Cockburn, Państwo Islamskie, Dom Wydawniczy PWN 2015, 203 s.

13. Benjamin Hall, ISIS. Państwo Islamskie, Muza 2015, 333 s.

14. Artur Wejkszner, Państwo Islamskie narodziny nowego kalifatu?, Difin 2016, 254 s.

15. Marta Stempień, Państwo Islamskie nowe oblicze terroryzmu?, Rytm 2018, 315 s.

LITERATURA OBCOJĘZYCZNA:

1. “Introduction: An Energy Revolution” in The Risk Pivot: Great Powers, International Security, and the Energy Revolution, Bruce Jones and David Steven, pp. 1-51.

2. “The New Economics of Oil,” Spencer Dale, Oxford Institute of Energy Studies, October 2015

3. “The New International Political Economy of Natural Gas,” Tim Boersma and Akos Losz, in Handbook of the International Political Economy of Energy and Natural Resources (2018), eds. Goldthau, Keating & Kuzemko, pp. 138-149

4. “The Geopolitics of Renewable Energy: Debunking Four Myths,” Indra Overland, Energy Research & Social Science 49 (2019), pp. 36-40

5. Dilip Hiro, Cold War In The Islamic World: Saudi Arabia, Iran And The Struggle For Supremacy, Publisher: Oxford University Press 2019

6. Banafsheh Keynoush, Saudi Arabia and Iran: Friends or Foes?, Palgrave Macmillan US 2016

7. Blancherd, C. (2009). Islam: Sunnis and Shiites. Congressional Research Service. https://fas.org/irp/crs/RS21745.pdf

8. Haddad, F. (2013). Sunni Shia Relations after the Iraq War. Washington: United States Institute of Peace. https://www.usip.org/sites/default/files/PB160.pdf

9. Edgar Göll, Silvia Colombo, Eduard Soler i Lecha, Imagining Future(S) For The Middle East And North Africa. Menara Final Reports. No. 2, March 2019

10. Gaub, Florence and Laban, Alexandra (eds.) (2015) Arab Futures: Three Scenarios for 2025. Paris: European Union Institute for Security Studies. https://www.files.ethz.ch/isn/188691/Report_22_Arab_futures.pdf

* w trakcie semestru, literatura będzie uzupełniana na bieżąco aktualnymi informacjami.

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet w Białymstoku.