Uniwersytet w Białymstoku - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Historia historiografii z elementami metodologii

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 0500-HS2-1HHM Kod Erasmus / ISCED: 08.351 / (0222) Historia i archeologia
Nazwa przedmiotu: Historia historiografii z elementami metodologii
Jednostka: Instytut Historii i Nauk Politycznych
Grupy: 2L stac.II st.studia historyczne - przedmioty obowiązkowe
Punkty ECTS i inne: 8.00
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

kierunkowe
obowiązkowe

Założenia (opisowo):

Zapoznanie studenta z podstawowymi zagadnieniami europejskich i polskich dziejów historiografii; poznanie głównych wzorów pisarstwa historycznego; ukazanie specyfiki historii jako odrębnej dziedziny nauki; nabycie umiejętności identyfikacji modelu historiozoficznego i metodologicznego tekstów historycznych

Zapoznanie studenta z podstawowymi zagadnieniami europejskich i polskich dziejów metodologii historii i historiografii; poznanie głównych historycznych modeli metodologicznych; przedstawienie współczesnej metodologii w ujęciu praktycznym

Tryb prowadzenia przedmiotu:

mieszany: w sali i zdalnie

Skrócony opis:

Przedmiot oferuje charakterystykę podstawowych zagadnień europejskich i polskich dziejów historiografii oraz głównych wzorów pisarstwa historycznego; Ukazuje specyfikę historii jako odrębnej dziedziny nauki, ma celu nabycie umiejętności identyfikacji modelu historiozoficznego i metodologicznego tekstów historycznych

Przedstawia podstawowe zagadnienia europejskich i polskich dziejów metodologii historii; ukazuje główne historyczne modele metodologiczne i przedstawia współczesną metodologię w ujęciu praktycznym

Pełny opis:

1. Zajęcia wstępne: charakterystyka przedmiotu, podstawowe pojęcia

2. Historycy starożytności (Tytus Liwiusz)

3. Dziejopisarstwo średniowieczne (Thietmar, Jan Długosz)

4. Rozwój świeckiej refleksji nad historią (renesans); historiografia polskiego sarmatyzmu

(Lorenzo Valla)

5. XVII - w. początki naukowej historiografii – powstanie nauk pomocniczych historii

6. Oświeceniowy przełom (Voltaire, Gibbon, Monteskiusz)

7. Historiografia polska przełomu XVIII i XIX wieku (Naruszewicz, Niemcewicz, Czacki)

8. Szkoła indywidualnego historyzmu (Ranke, Humboldt)

9. Romantyczna historiografia polska (Lelewel)

10. Pozytywistyczna szkoła (Buckle); polska recepcja

11. Materializm historyczny i jego znaczenie dla historiografii (Marks)

12. Rozwój polskiej historiografii II połowy XIX w.; szkoły historyczne warszawska i krakowska (Kalinka, Smolka, Korzon).

13. Historiografia przełomu wieków (Bujak)

14. Szkoła annales (Braudel)

15. Współczesne tendencje w historiografii światowej (wykład); Podsumowanie zajęć, zaliczenie

Historyczne modele metodologiczne: średniowiecze

Początki naukowej metodologii historii: szkoła erudytów i jej metodologiczny dorobek (XVI-XVIII wiek)

Rozwój naukowej metodologii w XIX wieku (indywidualny historyzm, pozytywizm)

XX-wieczna metodologia – wpływ nauk społecznych; szkoła annales

Modernistyczny paradygmat historii i jego XX-wieczni krytycy

Praktyczne ujęcie współczesnej metodologii historii: proces badawczy historyka; konstruowanie narracji historycznej

Literatura:

Literatura podstawowa:

Antologia tekstów, dostępna na stronie web Uniw. w Białymstoku (oprac. K. Szelągowska)

Grabski A.F, Dzieje historiografii, Poznań 2003

Grabski A.F., Zarys historii historiografii polskiej, Poznań 2000

Moszczeńska W., Metodologii historii zarys krytyczny, Warszawa 1977

Pomian K., Przeszłość jako przedmiot wiary, Warszawa 2009

Pomian, K., Przeszłość jako przedmiot wiedzy, Warszawa 1992

Pomian K., Historia. Nauka wobec pamięci, Lublin 2006

Serejski M.H. (wyd.), Historycy o historii, t. I-II, Warszawa 1963

Topolski J., Wprowadzenie do historii, Poznań 2001

Literatura uzupełniająca:

Barycz H., Szlakami dziejopisarstwa staropolskiego, Kraków 1981

Domańska E., Mikrohistorie, Poznań 2005

Galos, A., Powstanie Towarzystwa Historycznego i jego organu naukowego

Grabski A.F, Myśl historyczna polskiego Oświecenia, Warszawa 1976

Grabski A.F., Perspektywy przeszłości, Lublin 1983,

Grabski A.F., Spór o prawa dziejowe, Lublin 2002,

Łoś. S., Świat historyków starożytnych, Kraków 1968

Serejski M.H., Koncepcja historii powszechnej J. Lelewela, Warszawa 1958

Sikora A., Spotkania z filozofią, Warszawa 1995

Skarga B., Narodziny pozytywizmu warszawskiego, 1831-64, Warszawa 1964

Spór o historyczną szkołę krakowską. W stulecie katedry historii Polski UJ 1869-1969, red. C. Bobińska, J. Wyrozumski. Kraków 1972

Teoria wiedzy o przeszłości na tle współczesnej humanistyki, Poznań 2010

Wierzbicki A., Historiografia polska doby romantyzmu, Wrocław 1999

Efekty uczenia się:

Wiedza:

zna podstawowe terminy nauki historycznej, metodologii i dziejów historiografii

ma pogłębioną wiedzę o specyfice nauki historycznej i jej metodologii (Ocena udziału i aktywności w zajęciach)

Umiejętności:

umiejętność zastosowania teorii

umiejętność interpretacji tekstu historiograficznego (Ocena udziału i aktywności w zajęciach)

Kompetencje społeczne:

świadomość etycznego uwarunkowania pracy historyka

świadomość istnienia zagrożenia instrumentalnego traktowania historii

HI_K11 – zrozumienie dla wielości wartości w różnych okresach historycznych

Metody i kryteria oceniania:

Ćwiczenia: Dyskusja, elementy wykładu, praca z tekstem

Obowiązkowa obecność i aktywność na zajęciach, obowiązkowe zaliczenie każdej nieobecności – ustne lub pisemne

Dopuszczalne trzy nieobecności w semestrze

Zaliczenie na ocenę

Wykład:

Wykład z elementami dyskusji

Obowiązkowa obecność na zajęciach

Dopuszczalne trzy nieobecności w semestrze

Zaliczenie egzaminem ustnym

Zajęcia w cyklu "Rok akademicki 2018/19" (zakończony)

Okres: 2018-10-01 - 2019-06-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Krystyna Szelągowska
Prowadzący grup: Magdalena Gąsowska, Krystyna Szelągowska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Egzamin
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet w Białymstoku.