Uniwersytet w Białymstoku - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Starożytne praktyki moralne 410-FS1-1SPM
Ćwiczenia (CW) Rok akademicki 2019/20

Informacje o zajęciach (wspólne dla wszystkich grup)

Liczba godzin: 30
Limit miejsc: (brak limitu)
Literatura:

Literatura podstawowa (w porządku chronologicznym; jeśli nie podano wydania tekstu, jest ich kilka):

- Homer, Iliada, 4, 31 i n.; 13, 620 i n.

- Homer, Odyseja, 1, 37 i n.; 17, 457 i n.

- Pindar, II Oda Olimpijska

- Sofokles, Antygona

- Diogenes Laertios, Żywoty i poglądy słynnych filozofów, PWN, Warszawa 1984 (ks. I; ks. II, 8; ks. VI, 2; ks. VIII, 1; ks. IX, 8)

- Janina Gajda, Pitagorejczycy, Wiedza Powszechna, Warszawa 1996 („Myśli i ludzie”)

- Platon, Protagoras

- Platon, Gorgiasz

- Platon, Uczta

- Platon, Fajdros

- Arystotelesa, Etyka nikomachejska, ks. 1-2

- Leon Joachimowicz, Seneka, Wiedza Powszechna, Warszawa 2004, („Myśli i ludzie”)

- Seneka, Listy moralne do Lucyliusza;

- Marek Aureliusz, Rozmyślania

- Epikur, List do Menoikeusa (w: Diogenes Laertios, Żywoty i poglądy słynnych filozofów, PWN, Warszawa 1984, ks. X, 1, 122 i n.)

- Epikur z Samos, Listy oraz wybór świadectw, Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Warszawa 2015

- Plotyn, Enneady

- Dobrocha Dembińska-Siury, Plotyn, Wiedza Powszechna, Warszawa 1995 („Myśli i ludzie”)

- Księga Rodzaju

- Księga Kapłańska

- Nowy Testament

- Augustyn z Hippony (św. Augustyn), O życiu szczęśliwym

- Augustyn z Hippony (św. Augustyn), Wyznania

Literatura uzupełniająca:

P. Hadot, Filozofia jako ćwiczenie duchowe, PAN Instytut Filozofii i Socjologii, Warszawa 1992

P. Hadot, Czym jest filozofia starożytna, Aletheia, Warszawa 2000

W. Jaeger, Paideia. Formatowanie człowieka greckiego, Aletheia, Warszawa 2001

G.S. Kirk, J.E. Raven, M. Schofield, Filozofia przedsokratejska, Wydawnictwo Naukowe PWN Axis, Warszawa-Poznań 1999

G. Reale, Historia filozofii starożytnej, Redakcja Wydawnictw KUL, Lublin 1993 i n., t. 1-5

Efekty uczenia się:

Student, który zaliczył przedmiot:

1. ma uporządkowaną wiedzę z zakresu etyki jako subdyscypliny filozoficznej, w szczególności etyki starożytnej; sposób weryfikacji: pisemne lub ustne kolokwium,

2. zna i rozumie historyczny charakter kształtowania się pojęć i koncepcji filozoficznych oraz idei moralnych w starożytności; sposób weryfikacji: pisemne lub ustne kolokwium,

3. zna stanowiska i argumenty wybranych klasycznych autorów filozoficznych na podstawie samodzielnej lektury ich pism; sposób weryfikacji: uczestnictwo w dyskusji na zajęciach,

4. zna główne problemy i stanowiska moralne obecne w tradycji filozoficznej starożytności; sposób weryfikacji: pisemne lub ustne kolokwium,

5. czyta ze zrozumieniem, analizuje i interpretuje tekst filozoficzny; sposób weryfikacji: uczestnictwo w dyskusjach na zajęciach,

6. potrafi posługiwać się podstawowymi terminami (pojęciami) filozoficznymi w dyskusjach, polemikach i argumentacjach; sposób weryfikacji: uczestnictwo w dyskusjach na zajęciach oraz pisemne lub ustne kolokwium,

7. posiada umiejętność poprawnej pod względem logicznym oraz rzetelnej merytorycznie argumentacji z użyciem filozoficznej terminologii i wykorzystaniem poglądów różnych autorów; sposób weryfikacji: uczestnictwo w dyskusjach na zajęciach oraz pisemne lub ustne kolokwium,

8. student samodzielnie czyta teksty filozoficzne; sposób weryfikacji: uczestnictwo w dyskusjach na zajęciach oraz pisemne lub ustne kolokwium,

9. dostrzega złożoność problemów moralnych, umie zachować krytycyzm i samokrytycyzm w sytuacji moralnego konfliktu; sposób weryfikacji: uczestnictwo w dyskusjach na zajęciach,

10. jest odpowiedzialny za własne słowa i działania, cechuje go rzetelność oraz uczciwość w dyskusji; sposób weryfikacji: uczestnictwo w dyskusjach na zajęciach,

11. rozumie i docenia znaczenie europejskiego dziedzictwa filozoficznego, w szczególności starożytnej Grecji i Rzymu, dla kształtowania wydarzeń społecznych, kulturalnych i politycznych; sposób weryfikacji: uczestnictwo w dyskusjach na zajęciach.

Metody i kryteria oceniania:

Warunkiem zaliczenia przedmiotu jest regularne uczęszczanie na zajęcia (dopuszczalne dwie nieusprawiedliwione nieobecności) oraz wykazanie się znajomością problematyki omawianej na ćwiczeniach w postaci ustnego lub pisemnego kolokwium.

Przedmiot kończy się zaliczeniem na ocenę (ocena podsumowująca).

Zakres tematów:

- Wprowadzenie: etyka jako teoretyczny i wartościujący namysł nad działaniami i zachowaniami człowieka; podstawowa terminologia.

- Początki rozważań etycznych w greckiej literaturze: Homer (VIII w.; Iliada, 4, 31 i n.; 13, 620 i n.; Odyseja, 1, 37 i n.; 17, 457 i n.), Pindar (ok.520- ok. 442; II Oda Olimpijska), Sofokles (495-406; Antygona).

- Filozofia przedsokratejska a etyka. Pitagorejczycy (metempsychoza, koncepcja średniej miary). Sofiści (Protagoras z Abdery – „człowiek miarą rzeczy”). Janina Gajda, Pitagorejczycy, Wiedza Powszechna, Warszawa 1996 („Myśli i ludzie”). Diogenes Laertios, Żywoty i poglądy słynnych filozofów, PWN, Warszawa 1984 (odpowiednie sylwetki).

- Sokrates – cnota to wiedza (Platon, Protagoras), czym jest dobro (Platon, Gorgiasz).

- Szkoła cyrenajska (Arystyp z Cyreny; hedonizm) oraz szkoła cynicka (Diogenes z Synopy; prostota życia – pogański ascetyzm). Diogenes Laertios, Żywoty i poglądy słynnych filozofów, PWN, Warszawa 1984 (odpowiednie sylwetki).

- Eudajmonizm Platona (Uczta, Fajdros).

- Eudajmonizm teleologiczny Arystotelesa (Etyka nikomachejska, ks. 1-2).

- Etyka stoicka – cnota szczęściem (Seneka, Listy moralne do Lucyliusza; Marek Aureliusz, Rozmyślania).

- Etyka epikurejska – szczęście cnotą (Epikur, List do Menoikeusa - Diogenes Laertios, Żywoty i poglądy słynnych filozofów, PWN, Warszawa 1984.

- Plotyna rozważania etyczne (Plotyn, Enneady; Dobrocha Dembińska-Siury, Plotyn, Wiedza Powszechna, Warszawa 1995 („Myśli i ludzie”).

- Etyka starotestamentowa i chrześcijańska czasów starożytnych (Księga Rodzaju, Księga Kapłańska, Nowy Testament).

- Św. Augustyn – Bóg jest szczęściem (O życiu szczęśliwym, Wyznania).

Metody dydaktyczne:

Analiza tekstów filozoficznych dotyczących zagadnień etycznych, połączona z dyskusją oraz z elementami wykładu informacyjnego wprowadzającego do podejmowanych zagadnień.

Grupy zajęciowe

zobacz na planie zajęć

Grupa Termin(y) Prowadzący Miejsca Akcje
1 (brak danych), (sala nieznana)
Joanna Usakiewicz 30/ szczegóły
Wszystkie zajęcia odbywają się w budynku:
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet w Białymstoku.