Uniwersytet w Białymstoku - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Historia literatury pozytywizmu i Młodej Polski

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 340-PS1-2HLPM Kod Erasmus / ISCED: 09.001 / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Historia literatury pozytywizmu i Młodej Polski
Jednostka: Wydział Filologiczny
Grupy: 3L stac. I st. studia filologii polskiej - przedmioty obowiązkowe
Filologia polska 2 rok sem.letni 1 stopień
Punkty ECTS i inne: 9.00
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Założenia (opisowo):

Założenia przedmiotu - dać studentowi pogląd na rozwój literatury polskiej w II połowie XIX i i na pocz. XX wieku na tle europejskim.

Wykład kursowy dotyczy historii literatury polskiej okresu pozytywizmu i Młodej Polski z elementami literatury powszechnej.

Ćwiczenia z historii literatury wprowadzają do zrozumienia epoki poprzez interpretację najwybitniejszych dzieł literatury.

Tryb prowadzenia przedmiotu:

mieszany: w sali i zdalnie

Skrócony opis:

Wykład służy ukierunkowaniu studenta w samodzielnym studiowaniu literatury polskiej II poł. XIX wieku, pogłębieniu wiedzy na temat dziejów literatury polskiej, estetyki oraz orientacji w dzisiejszych normach lektury i interpretacji.

Ćwiczenia oraz Analiza dzieł literackich pozwala na bliższe zaznajomienie się z epoką i jej literackimi świadectwami poprzez analizę i interpretację poszczególnych utworów.

Pełny opis:

Profil studiów: ogólnoakademicki

Forma studiów: stacjonarne

Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy

Dziedzina i dyscyplina nauki: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo

Rok studiów/semestr: 2018/2019, 2019/2020 semestr letni

Wymagania wstępne: Znajomość podstaw historii literatury z zakresu romantyzmu i epok wcześniejszych

Liczba godzin dydaktycznych z podziałem na formy prowadzenie zajęć: 29 g wykładu, 30 g ćwiczeń, rzazem: 59 g

Metody dydaktyczne:heureza, wykład, dyskusja.

Punkty ECTS: 9.

Bilans nakładu pracy studenta, pkty ECTS: 9, w tym: 3 ECTS: udział w zajęciach i konsultacjach (75 g), 4,5 ECTS: lektury własne do zajęć, przygotowanie prezentacji multimedialnych i inne (135 g); 1,5 ECTS: przygotowanie do zaliczenia i egzaminu (25 g).

Wskaźniki ilościowe: zajęcia wymagające bezpośredniego udziału nauczyciela: 3 ECTS, zajęcia praktyczne 1,5 ECTS.

Literatura:

Literatura do wykladu:

1. Borkowska G., Pozytywiści i inni, Warszawa 1996;

2. Tomkowski J., Mój pozytywizm. Warszawa, 1993;

3. Przełom antypozytywistyczny w polskiej świadomości kulturowej końca XIX, red. Maciejewski J. i Bujnicki T., Wrocław 1986 (wybór);

4. „Lalka" i inne. Studia w stulecie powieści realistycznej, red. Bachórz J. i Głowiński M., Warszawa 1992;

5. Kulczycka-Saloni I, Knysz-Rudzka D., Paczoska E., Naturalizm i naturaliści w Polsce. Doświadczenia, poszukiwania, kreacje,

Warszawa 1992;

6. Prokop J., Uniwersum polskie, Kraków 1993 (tu: Uniwersum polskie; Rodzina pod. zaborami; Święte rany polskiego narodu);

7. M. Gloger, Pozytywizm: między nowoczesnością a modernizmem, „Pamiętnik Literacki” 2007, z. 1.

8. Dynamika wewnętrzna światopoglądu Młodej Polski, w: Porównania. Studia o kulturze modernizmu, red. R.Zimand, Warszawa 1993;

9. Wyka. K, Młoda Polska /t. 1 Modernizm polski, t.2 Szkice z problematyki epoki), Kraków 3.977 ;

10. Tomkowski J., Młoda Polska, Warszawa 2001.

11. Ihnatowicz E. , Literatura II połowy XIX wieku, Warszawa 2000.

12. Nycz R., Język modernizmu. Prolegomena historycznoliterackie, Warszawa 1997.

13. E. Paczoska, Prawdziwy koniec XIX wieku, Warszawa 2010.

14. J. Sztachelska, Mity sienkiewiczowskie, Warszawa 2017.

15. Słownik literatury polskiej XIX wieku, red. J. Bachórz, A. Kowalczykowa, Warszawa 1991.

16. Słownik polskiej krytyki literackiej 1764-1918. Pojęcia-terminy- zjawiska- przekroje, red. J. Bachórz, G, Borkowska, T, KostkiewiczowaM. Rudkowska, M. Strzyżewski, t. 1-2, Toruń-Warszawa 2016.

Spis lektur do egzaminu:

Pozytywizm – Młoda Polska / Spis lektur obowiązkowych i zalecanych – FP, II rok studia I stopnia

Podręczniki i opracowania :

H. Markiewicz, Pozytywizm, Warszawa 1978;

E. Ihnatowicz, Literatura polska drugiej połowy XIX wieku (1864-1914), Warszawa 2000.

G. Borkowska , Pozytywiści i inni, Warszawa 1999.

Bibliografia literatury polskiej „Nowy Korbut”, t. 13-17 oraz współczesna jej kontynuacja: Dawni pisarze polscy.

Obraz literatury polskiej XIX wieku, seria IV ( do przejrzenia);

Słownik literatury polskiej XIX wieku, pod red. J. Bachórza i A.Kowalczykowej, Warszawa 1991.

Historia literatury polskiej w 10 tomach, pod red. A. Skoczek, t. VI Pozytywizm;

W. Tatarkiewicz, Historia filozofii, t. 3: Filozofia XIX wieku i współczesna, Warszawa 2005 (tu: Comte, J. St. Mill, Spencer, Taine, Renan)

Z. Szweykowski, Trylogia Henryka Sienkiewicza. Szkice, Poznań 1961;

Z. Szweykowski, Twórczość Bolesława Prusa, Warszawa 1972;

G. Matuszek, Naturalistyczne dramaty, Kraków 2001;

Problematyka religijna w literaturze pozytywizmu i Młodej Polski, pod red. S. Fity, Lublin 1993.

Teksty:

J. Kulczycka-Saloni, Pozytywizm, Warszawa 1971 (Biblioteka Polonistyki),( tu: A. Comte, Prawo trzech stadiów; H.T.Buckle, Historia

cywilizacji w Anglii; J.S. Mill, O zasadzie użyteczności; K. Darwin, Autobiografia; H.Spencer, Jednostka wobec państwa; H.A. Taine, Trzy

siły pierwiastkowe; E. Zola, Powieść eksperymentalna).

Programy i dyskusje literackie okresu pozytywizmu, oprac. J. Kulczycka-saloni, BN I 249; ( A. Wiślicki, Groch o ścianę; P. Chmielowski,

Niemoralność w literaturze; Utylitaryzm w literaturze; A. Świętochowski, My i wy; Pleśń społeczna i literacka)

Publicystyka okresu pozytywizmu 1860-1900. Antologia, oprac. S. Fita, Warszawa 2002. (tu: J. Ochorowicz, Romantycy i realiści; F.

Krupinski, Romantyzm i jego skutki; A. Świętochowski, Praca u podstaw; Dumania pesymisty; Wskazania polityczne , E. Orzeszkowa ,

Kilka słów o kobietach ; A. Dygasiński, Praca krajowa)

Poetki przełomu XIX i XX wieku, pod red. J. Zacharskiej, Białystok 2000 (M. Konopnicka,M. Bartusówna)

Asnyk Adam, Poezje zebrane, Toruń 1995 (wstęp; Sen grobów; cykl Nad głębiami; wybór wierszy miłosnych i tatrzańskich; Do młodych)

Dygasiński Adolf, Zając;

Faleński Felicjan, Wybór utworów, oprac. M. Grzędzielska, 1971, BNI , 202 (Melodie z domu niewoli, Sponad mogił, Meandry) ;

Konopnicka Maria, Poezje, oprac. A. Brodzka lub Pisma wybrane, pod red, J. Nowakowskiego, t. I Utwory poetyckie , oprac. M. Zięba

(cykle Z łąk i pól, Wieczorne pieśni, Italia, Z mojej Biblii); Nowele ( Banasiowa, Panna Florentyna, Józik Srokacz, Mendel Gdański, Nasza

szkapa, W dolinie Skawy); pisma krytycznoliterackie , w: Pisma wybrane, t. IV (Mickiewicz – jego życie i duch; Teofil Lenartowicz; O

Krzyżakach)

Kraszewski Jozef Ignacy, Dziecię Starego Miasta, oprac. S. Burkot, Wrocław 1988, BN I 71;

Orzeszkowa Eliza, Nowele i opowiadania ( Daj kwiatek, W zimowy wieczór, Dobra Pani;, Melancholicy – Światło w ruinach, Ogniwa; Gloria

victis – Hekuba i Gloria victis), powieści: Marta, Meir Ezofowicz, Nad Niemnem, Cham; artykuły: Kilka uwag nad powieścią; O powieściach

T.T. Jeża z rzutem oka na powieść w ogóle)

Prus Bolesław, Nowele i opowiadania (Grzechy dzieciństwa, Kamizelka, Omyłka, Powracająca fala, Przygoda Stasia, Z legend dawnego

Egiptu); Kroniki. Wybór, oprac. J. Bachórz, 1994, BN I, 285; Placówka; Lalka, oprac. J. Bachórz, BN I, 262; Emancypantki; Faraon;

artykuły: „Ogniem i mieczem” powieść z lat dawnych Henryka Sienkiewicza, w: Programy i dyskusje okresu pozytywizmu, oprac. J.

Kulczycka-Saloni, BN I 249;

Sienkiewicz Henryk, Wybór nowel i opowiadań, oprac. T. Bujnicki, BN I, 231 (Szkice węglem, Jamioł, Latarnik, Wspomnienie z Maripozy,

Pójdź za mną; W mgle); Trylogia; Bez dogmatu; Quo vadis; Krzyżacy; artykuły: O powieści historycznej; O naturalizmie, w: Programy i

dyskusje …

Sygietyński Antoni, Na skałach Calvados, artykuł: Nasz ruch powieściowy, w: Polska krytyka literacka1800-1918, pod red. J.

Krzyżanowskiego, Warszawa 1959, t. III .

Szymański Adam, Szkice, Kraków 1998 (tu: Dwie modlitwy) ; wstęp B. Burdzieja.

Świętochowski Aleksander, Liberum veto , t. 1-2, oprac. M. Brykalska (2 felietony); artykuły, w: Programy i dyskusje okresu pozytywizmu…

Zapolska Gabriela, Moralność pani Dulskiej; Sezonowa miłość; Menażeria ludzka (3 utwory), w: Dzieła wybrane, t. 12, Nowele, t. 2,

Kraków 1958.

Młoda Polska

Podręczniki i opracowania:

M. Podraza –Kwiatkowska, Literatura Młodej Polski, Warszawa 1992 ;

A. Hutnikiewicz, Młoda Polska, Warszawa 1994;

J. Tomkowski, Młoda Polska, Warszawa 2001;

W. Tatarkiewicz, Historia filozofii, t. 3: Filozofia XIX wieku i współczesna, Warszawa 2005 (tu: Max Stirner, Thomas Carlyle, Wilhelm

Dilthey, Ralph Waldo Emerson, Friedrich Nietzsche, Henri Bergson )

Historia literatury polskiej w 10 tomach, pod red. A. Skoczek, t. VII Młoda Polska ;

Bibliografia literatury polskiej „Nowy Korbut” i jej współczesne kontynuacje, zob. wyżej

USOSweb: Szczegóły przedmiotu: 0400-PS1-2HLPM, w cyklu: <brak>, jednostka dawcy: <brak>, grupa przedm.: <brak>

Strona 3 z 4 30.09.2020 12:55

K. Wyka, Modernizm polski, Kraków 1968 lub Młoda Polska, t. I, Kraków 1977;

M. Głowiński, Powieść młodopolska, Wrocław 1969 (II Kraków 1997);

T. Walas, Ku otchłani. Dekadentyzm w literaturze polskiej (1890-1905), Kraków 1986;

M. Stala, Pejzaż człowieka. Młodopolskie myśli i wyobrażenia o duszy, duchu i ciele, Kraków 1994;

W. Gutowski, Nagie dusze i maski. O młodopolskich mitach miłości, Kraków 1992 (II 1997);

M. Popiel, Oblicza wzniosłości. Estetyka powieści młodopolskiej, Kraków 1999;

A. Czabanowska-Wróbel, Dziecko. Symbol i zagadnienie antropologiczne w literaturze Młodej Polski, Kraków 2003.

A. Czabanowska-Wróbel, Baśń w literaturze Młodej Polski, Kraków 1996.

Teksty:

Programy i dyskusje literackie okresu Młodej Polski, oprac. M. Podraza-Kwiatkowska, BN I 2012 (tu: S. Brzozowski, My młodzi; Henryk

Sienkiewicz i jego stanowisko w literaturze współczesnej; M. Komornicka, Przejściowi; I. Matuszewski, Sztuka i społeczeństwo; S.

Przybyszewski, Confiteor, [O symbolu w dramacie], O nową sztukę; Z. Przesmycki, Maurycy Maeterlinck. Stanowisko jego w literaturze

belgijskiej i powszechnej; L. Staff, [ Franciszkanizm]);

Polska krytyka literacka 1800-1918. Materiały, Warszawa 1959, t. 4: (tu: S. Brzozowski, Kultura i życie; W. Feldman, Synteza Młodej

Polski; I. Matuszewski, Istota i rola nastroju; S. Szczepanowski, Dezynfekcja prądów europejskich).

Antologia liryki Młodej Polski, oprac. J. Sikora, Wrocław 1990;

Poetki przełomu XIX i XX wieku, pod red. J. Zacharskiej, Białystok 2000 (M. Komornicka, B. Ostrowska, M. Wolska, K. Zawistowska)

S. Berent, Próchno, BN I 234;

S. Brzozowski, Legenda Młodej Polski , Kraków 1983, 2001 lub w: Eseje i studia o literaturze, oprac. H. Markiewicz, Wrocław 1990, t. I (tu:

Kryzys romantyzmu, Naturalizm, dekadentyzm, symbolizm; Sam na sam z klęską) ;

K. Irzykowski, Pałuba. Sny Marii Dunin, oprac. A. Budrecka, Wrocław 1981 , BN I 240;

J. Kasprowicz, Wybór poezji, oprac. J. J. Lipski, Wrocław 1990, BN I 120; (Ballada o słoneczniku, Hymny, Księga ubogich, Krzak dzikiej

róży, O bohaterskim koniu i walącym się domu);

J.A. Kisielewski , W sieci, w: Dramaty, oprac. R. Taborski, Wrocław 1969, BN I 196;

B. Leśmian, Poezje wybrane, wstęp i oprac. J. Trznadel, BN I 217;

T. Miciński , Wybór poezji, wstęp i oprac. W. Gutowski, Kraków 1999;

S. Przybyszewski, Synagoga szatana i inne eseje, Kraków 1995 (tu: Z psychologii jednostki twórczej, cz. I Chopin i Nietzsche, cz.II Ola

Hansson); Poematy prozą, Kraków 2003 (Requiem aeternam; Androgyne);

W. S. Reymont, Pielgrzymka do Jasnej Góry; Wampir; Chłopi, oprac. F. Ziejka, Wrocław BN I 279;

K.H., Rostworowski, Judasz z Kariothu, w: Wybór dramatów, wstęp i oprac. J. Popiel, Wrocław 1992, BN I 281;

L. Staff, Wybór poezji, oprac. M. Jastrun, Wrocław 1985, BN I 116.

K. Tetmajer, Poezje wybrane, oprac. J. Krzyżanowski, Wrocław 1968, BN I 123.

S. Wyspiański , Wesele, oprac. J. Nowakowski, Wrocław 1977, BN I 218; Wyzwolenie, oprac. A. Łempicka, Wrocław 1970, BN I 200.

T. Żeleński –Boy, Znasz- li ten kraj? , Wrocław 1995 (5 felietonów ) ;

S. Żeromski, Wybór opowiadań, oprac. A. Hutnikiewicz, Wrocław 2003, BN I 203; Wierna rzeka, oprac. Z.J. Adamczyk, Wrocław 1978, BN

232.

J. Żuławski, Na srebrnym globie. Rękopis z księżyca, przedmowa S. Lem, Kraków 1987.

Literatura powszechna (Pozytywizm i Młoda Polska :

E.A. Poe, Opowieści niesamowite; Ch. Baudelaire, Kwiaty zła; Paryski spleen; H. Balzac, Ojciec Goriot lub Stracone złudzenia; Ch.

Dickens, Oliver Twist lub Klub Pickwika; G. Flaubert, Pani Bovary; L. Tołstoj, Anna Karenina lub Wojna i pokój; F. Dostojewski, Zbrodnia i

kara; Biesy lub Rodzina Karamazow; H.Ibsen, Dom lalki (Nora), E. Zola, Germinal, Nana; G. de Maupassant, opowiadania (Baryłeczka,

Horla); J.K. Huysmans, Na wspak; M. Maeterlinck, Ślepcy; F. Nietsche, Tako rzecze Zaratustra; poezja symbolistów francuskich –

Symboliści francuscy, BN II 46; A. Strinberg, Wybór dramatów, BN II 185 (2 do wyboru); H. James, Co wiedziała Maisie lub Portret Damy

lub Plac Waszyngtona.

Efekty uczenia się:

FP1_W03, FP1_W05, FP1_W06, FP1-W09, FP1-U01, FP1_U02, FP1_U03, FP1_U04, FP1_U05, FP1_U07, FP1_U08, FP1_U10,

FP1_U11, FP1_K05

Metody i kryteria oceniania:

Znajomość treści wykładu sprawdza test kończący, ćwiczenia ocenia się na podstawie aktywności studentów - udziału w dyskusji, przygotowaniu samodzielnych zadań i pokazów.

Zajęcia w cyklu "Rok akademicki 2020/21" (w trakcie)

Okres: 2020-10-01 - 2021-06-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 29 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Jolanta Sztachelska
Prowadzący grup: Jolanta Sztachelska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet w Białymstoku.